🔻 قطعی اینترنت کارگران را در یک سال اخیر ۳ بار از ابزارهای سازمان‌دهی و دفاع جمعی محروم کرد
ولی کارگران دست‌کم ۷۰۰ بار اعتراض کردند

گزارش داوطلب: «کار در میانه جنگ»

در مقدمه گزارش:

در طول این یک سال، اینترنت دست‌کم ۳ بار — در جریان جنگ خرداد، خیزش دی و جنگ اسفند ۱۴۰۴ — قطع یا به‌شدت محدود شده است.

▫️در غیاب تشکل‌های مستقل کارگری، کانال‌های تلگرامی و اینستاگرامی، نقش حیاتی در سازمان‌دهی، اطلاع‌رسانی و هماهنگی اعتراضات ایفا می‌کردند.

▫️اختلال در این زیرساخت‌ها، نه‌فقط جریان اطلاعات، بلکه خودِ امکان شکل‌گیری کنش جمعی را مختل کرده است.

▫️در ایرانِ امروز، کارگران در کنار بحران معیشت، از ابزارهای سازمان‌دهی و دفاع جمعی نیز محروم شده‌اند و اعتراض جمعی اغلب به‌صورت پراکنده و کوتاه‌مدت باقی می‌ماند.

▫️ولی کنش اعتراضی کارگران، نه متوقف شده و نه از بین رفته: دست‌کم ۷۰۰ اعتراض صنفی ثبت شده طی یکسال اخیر شاهدی بر این مدعاست.

متن کامل گزارش داوطلب را می‌توانید اینجا دانلود کنید.

این گزارش جامع را در تارنمای داوطلب ببینید.

✅ خبرها و مسائل کارگری را در تارنمای داوطلب دنبال کنید.
@davtalaborg- اینستاگرام-شبکه‌ایکس

🔻وضعیت کارگران ایرانی برای سازمان‌های بین‌المللی چه قدر اهمیت دارد؟
گزارش‌ها و بیانیه‌های سازمان‌های بین‌المللی از چند ماه پیش به این سو به کدام قضایا تمایل پیدا کرده؟

در ماه‌های اخیر، هم‌زمان با تشدید بحران اقتصادی و فشار بر فعالان مدنی و صنفی در ایران، موج تازه‌ای از واکنش‌های بین‌المللی نسبت به وضعیت کارگران، فعالان صنفی و سرکوب اعتراضات شکل گرفته است. زمان، شمار و لحن این بیانیه‌ها با اعتراضات گسترده خیابانی ارتباط مستقیمی را نشان می‌دهند؛ حضور قدرتمند مطالبه‌گران خیابانی به ویژه هنگامی که به اخبار بین‌المللی راه پیدا کرده‌اند، سازمان‌های بین‌المللی را نیز بر آن داشته که قضایای حقوق‌بگیران و کارگران ایران را در بیانیه‌های ویژه بازتاب بدهند.

چند نمونه:
▫️کنفدراسیون بین‌المللی اتحادیه‌های کارگری (ITUC) با اشاره به تشدید سرکوب فعالیت‌های صنفی، خواستار پایان دادن به جرم‌انگاری تشکل‌یابی و آزادی فعالان کارگری بازداشت‌شده شد. بیانیه ۸ ژانویه ۲۰۲۶ / ۱۸ دی ۱۴۰۴

▫️این کنفدراسیون در خبرنامه ITUC – New Social Contract در شماره مارس ۲۰۲۶ / اسفند ۱۴۰۴، دوباره خواستار آزادی فعالان اتحادیه‌ای بازداشت‌شده در ایران و پایان سرکوب اعتراضات صنفی شد.

▫️دیدبان حقوق بشر (Human Rights Watch): از موج بازداشت‌های خودسرانه، ناپدیدسازی قهری و سرکوب معترضان سخن گفت. اگرچه تمرکز گزارش کلی بود، اما فعالان مدنی و صنفی نیز در دایره این سرکوب قرار داشتند/ گزارش ۲۴ فوریه ۲۰۲۶ / ۵ اسفند ۱۴۰۴

▫️اتحادیه‌های کارگری اروپا (ETUC): در بیانیه اول مه ۲۰۲۶ روز کارگر/ ۱۱ اردیبهشت ۱۴۰۵ تأکید کرد که کارگران نباید هزینه جنگ و بحران اقتصادی را بپردازند. این بیانیه در زمینه افزایش فشار بر کارگران منطقه، از جمله ایران، منتشر شد.


▫️سازمان عفو بین‌الملل نیز در چندین بیانیه و گزارش تازه هشدار داده که حکومت ایران از فضای جنگ و ناامنی منطقه‌ای برای تشدید اعدام‌ها، محاکمه‌های شتاب‌زده و سرکوب مخالفان و معترضان استفاده می‌کند.

▫️گزارش‌های رسانه‌ای:
برای نمونه به تازگی گاردین در گزارش ۷ مه ۲۰۲۶ (۱۷ اردیبهشت ۱۴۰۵) نوشت:
«نهادهای حقوق بشری هشدار می‌دهند که صدها نفر در معرض خطر اعدام قرار دارند، در شرایطی که توجه جهانی به‌دلیل درگیری‌های جاری منحرف شده است. آن‌ها خواستار اقدام بین‌المللی هستند و ایران را متهم می‌کنند که از فضای جنگ برای پنهان‌کردن سرکوب ساختاری و نقض حقوق بشر استفاده می‌کند.»

از دید فنی، برای سازمان‌های بین‌المللی غیر کارگری، و سازمان‌های خبری، فشار بر فعالان مدنی و صنفی در زیرمجموعه نقض حقوق عمومی شهروندان طبقه‌بندی می‌شود.

چیزی که پیداست، اکنون هم‌زمان با وخیم‌تر شدن وضعیت معیشتی در کشورمان، گزارش‌ها و واکنش‌های بین‌المللی با حساسیت بیشتری بر شرایط عمومی تمرکز دارند.
با کاهش ارتباط مجازی و کمتر مخابره شدن تجمع‌ها، فعالان مدنی و صنفی باید راه‌های دقیق‌تری برای مستند کردن وضعیت حقوق‌بگیران پیدا کنند تا بتوانند سازمان‌های بین‌المللی را به واکنش وادارند.

✅ خبرها و مسائل کارگری را در تارنمای داوطلب دنبال کنید.
@davtalaborg- اینستاگرام-شبکه‌ایکس

📣چالش‌های بازنشستگی پیش از موعد پرستاران؛
تضاد میان پذیرش در رده سخت‌وزیان‌آور و موانع اجرایی

پرستاری از دید قانونی و طبق مصوبات هیئت وزیران جزو مشاغل سخت‌وزیان‌آور است ولی تفاوت‌هایی بین قانون و اجرای آن وجود دارد.

▫️پرستاران از قانون جدید افزایش سن بازنشستگی مستثنی شده‌اند و می‌توانند با ۲۰ سال سابقه متوالی بازنشسته شوند، هرچند که پرداخت ۴٪ حق بیمه سختی کار توسط کارفرما همچنان چالش اصلی در اجرای نهایی این قانون است.

▫️ با وجود افزایش مبالغ اضافه‌کاری در احکام جدید، بازنشستگی پیش از موعد به دلیل کمبود نیرو با مخالفت دانشگاه‌های علوم پزشکی روبروست.
بازنشستگی مشاغل سخت هنوز نیازمند تایید کمیته استانی است و تنها شامل کار در بخش‌های بالینی می‌شود.
همچنین، پیشنهاد انتقال دبیرخانه تایید مشاغل سخت به تأمین اجتماعی و ناتوانی در استانداردسازی محیط‌های درمانی از دیگر موانع اجرایی‌ست؛پیشنهادی که به صورت یک قانون سراسری عملی نشده اما در قالب اصلاح آیین‌نامه مشاغل سخت‌وزیان‌آور در دستور کار دولت و سازمان تأمین اجتماعی قرار دارد.

✅مسائل کارگری را در تارنمای داوطلب دنبال کنید.
@davtalaborg- اینستاگرام-شبکه‌ایکس

🔻شفای جمعی و تغییر سیستمی:
مسئولیت جامعه مدنی در مواجهه با تروما چیست؟

کانال اصل ۲۰ نوشت:
بسیاری از بحران‌های اجتماعی و انسدادهای سیستمی، پیامدهای زخم‌هایی پنهان‌اند که جوامع آن‌ها را انکار کرده‌اند یا نادیده گرفته‌اند: زخم‌های ناشی از تروماهای فردی، جمعی، تاریخی و بین‌نسلی. به‌گفته‌ی نویسندگان مقاله «Healing Systems» در نشریه Stanford Social Innovation Review، این تروماها در تار و پود نهادهایی چون آموزش، سلامت، عدالت کیفری و حتی زیست‌بوم ما تنیده شده‌اند، اما کمتر مورد توجه قرار می‌گیرند. درحالی‌که تا زمانی که این زخم‌ها دیده و درمان نشوند، سیستم‌ها در بن‌بست باقی می‌مانند.

▫️در بسیاری از کشورها، کنشگران جامعه مدنی، به‌ویژه آن‌هایی که از بطن آسیب‌دیدگان برخاسته‌اند، نخستین کسانی هستند که این واقعیت را درک کرده‌اند: اینکه تروما نه یک اختلال روانی فردی، بلکه زبانی است برای فهم ریشه‌ی نابرابری، خشونت و بازتولید سرکوب. سازمان‌هایی چون Sarvodaya در سریلانکا تا Glasswing در السالوادور، و نهادهای بومی در نیوزیلند تا شبکه‌های عدالت نژادی در ایالات متحده، نمونه‌های موفقی‌اند که از رهگذر شفای جمعی توانسته‌اند پیوندهای گسسته را ترمیم کنند و مسیرهایی تازه‌ برای تغییر سیستمی بگشایند.

▫️در ایران، تجربه زیسته در وضعیت‌های طولانی‌مدت سرکوب، تبعیض، جنگ، سانسور و فقدان عدالت اجتماعی، لایه‌های پیچیده‌ای از تروما را در بدن جمعی جامعه برجای گذاشته است. با این حال، در فقدان سیاست‌های شفابخش و همچنین سرکوب نهادهای درمانگر همچون رسانه‌های آزاد، انجمن‌های مستقل و شبکه‌های مراقبتی محلی، باری که بر دوش جامعه مدنی می‌افتد دوچندان می‌شود.

▫️ یکی از کلیدهای اصلی عبور از انسداد سیستمی، شناسایی واکنش‌های تروما در ساختارهای قدرت است؛ «بی‌اعتمادی مزمن»، «کتمان آسیب‌های گذشته»، «تقلیل مشکلات به فرد» و «منزوی‌سازی گروه‌های به‌حاشیه‌رانده‌شده». جامعه مدنی، به‌عنوان بازیگری که با مردم در ارتباط مستقیم است، می‌تواند این واکنش‌ها را برملا کرده، روایت‌های تازه‌ای از درد و پیوند را به عرصه عمومی بازگرداند.


✅مسائل کارگری را در تارنمای داوطلب دنبال کنید.
@davtalaborg- اینستاگرام-شبکه‌ایکس

🔻وضعیت فعلی کارگران پتروشیمی

گزارش جامع داوطلب: «کار در میانه جنگ»

به گفته دبیر اجرایی خانه کارگر بندر امام، کارگران واحدهای آسیب‌دیده اکنون نه در وضعیت عادی تولید، بلکه در شرایطی میانِ کار و آماده‌باش قرار دارند. اگر این روند ادامه پیدا کند، بخش بزرگی از نیروی انسانی بیکار خواهد شد.

وی تصریح کرده که ۷۰ درصد این کارگران حتی توان تحمل یک یا دو ماه بیکاری موقت را ندارند و دولت باید برای احتمال تعطیلی کارگاه‌ها و استمرار وضعیت فعلی، تدبیری فوری بیندیشد.

در نتیجه، وضعیت کنونی کارگران را نمی‌توان فقط در این عبارت خلاصه کرد که واحدها هنوز به‌کلی تعطیل نشده‌اند. واقعیت دقیق‌تر این است که بخشی از نیروها هنوز در مدار کارند، اما با ظرفیت پایین، حضور محدود، شرایط امنیتی، ابهام نسبت به تداوم تولید، و فشار شدید معیشتی روبه‌رو هستند.

متن کامل گزارش داوطلب را اینجا دانلود کنید.

این گزارش جامع را در تارنمای داوطلب ببینید.


✅ خبرها و مسائل کارگری را در تارنمای داوطلب دنبال کنید.
@davtalaborg- اینستاگرام-شبکه‌ایکس

🔻۳۰۰ کارگر بشل‌موتور سوادکوه اخراج می‌شوند و هیچ تشکلی نیست که از «حق کار» آن‌ها دفاع کند

اخراج کارگران بشل موتور سوادکوه اکثرا باسابقه و حتی در آستانه بازنشستگی- ولی همچنان با قرارداد موقت و آسیب‌پذیر- اخیرا دو بار در رسانه‌ها بازتاب پیدا کرد.

از جمله امروز، ایلنا به نقل از نصرالله دریابیگی- دبیر اجرایی خانه کارگر استان مازندران و نایب رئیس کانون عالی بازنشستگان تأمین اجتماعی کشور- نوشت:

▫️«برای پیگیری مشکلات این کارگران، جلسه استانی با حضور مدیران ذی‌ربط برگزار شده»
ولی توضیح بیشتری نداد.

▫️چیزی که واضح است، کارفرماها به بهانه جنگ و کمبود منابع، دست به اخراج گسترده کارگران زده‌اند و شرایط آسیب‌پذیری که می‌توانست برای کارگران، دلیل چانه‌زنی و تثبیت موقعیت شغلی قرار بگیرد، از دست رفت.

در مطلب بعد ببینید کارگران کشورهای همسایه- از جمله ترکیه و عراق- چگونه در بحران‌ها امتیاز می‌گیرند و از حقوق خود دفاع می‌کنند.


✅ خبرها و مسائل کارگری را در تارنمای داوطلب دنبال کنید.
@davtalaborg- اینستاگرام-شبکه‌ایکس

🔻مقایسه وضعیت کارگران بشل‌موتور سوادکوه
و کارگران خودروسازی در ترکیه

وضعیت کارگران بشل‌موتور در سوادکوه، مانند بسیاری از واحدهای قطعه‌سازی و صنعتی ایران، بیشتر به وضعیتی شبیه «تعلیق دائمی» شباهت دارد: کارخانه کاملاً تعطیل نشده، اما به دلیل قراردادهای موقت معمولا امنیت شغلی، قدرت چانه‌زنی و افق آینده کارگران بسیار شکننده است.
در چنین شرایطی، تفاوت اصلی میان کارگران ایران و برخی کشورهای پیرامونی فقط در سطح دستمزد نیست؛ بلکه در وجود یا نبودِ تشکل‌های مستقل و توانِ چانه‌زنی جمعی است.

مقایسه کنید:
🧩ترکیه؛ صنعت خودروسازی و قدرت چانه‌زنی جمعی

در ترکیه، کارگران صنایع خودروسازی مانند کارخانه‌های رنو، توفاش و فورد نیز با تورم، فشار معیشتی و تلاش کارفرمایان برای کاهش هزینه‌ها روبه‌رو هستند. اما تفاوت مهم این است که اتحادیه‌های کارگری مانند «ترک‌متال» و دیگر سندیکاهای فلزکاران، امکان سازمان‌دهی اعتراض و مذاکره جمعی را دارند. در سال‌های اخیر، کارگران رنو و توفاش بارها در اعتراض به قراردادهای مزدی و شرایط کار تجمع و اعتصاب برگزار کردند.

در یکی از اعتراض‌های توفاش، وقتی چند کارگر پس از اعتصاب اخراج شدند، کارگران دست به تحصن زدند و مسئله اخراج به یک موضوع جمعی تبدیل شد و در حد مسئله فردی باقی نماند.

این به آن معنا نیست که کارگران ترکیه در وضعیت مطلوبی هستند؛ بلکه نشان می‌دهد وجود سندیکا یا حق تشکل‌یابی باعث می‌شود:

اخراج کارگران «هزینه سیاسی و اجتماعی» پیدا کند،
کارفرما نتواند به‌سادگی نیروی کار را پراکنده کند،
و کارگران بتوانند دست‌کم بخشی از فشارها را مهار کنند یا تخفیف دهند.

در ایران، در بسیاری از واحدها از جمله کارخانه‌هایی مانند بشل‌موتور، کارگران غالباً فاقد چنین ابزار پایداری برای دفاع جمعی هستند؛ بنابراین نگرانی از تعدیل یا کاهش ظرفیت تولید معمولاً به اضطراب فردی و سکوت پراکنده تبدیل می‌شود.

کارگری که تشکل ندارد در بحران اقتصادی اغلب به نیرویی منفرد و قابل حذف تبدیل می‌شود. اما کارگران متشکل حتی اگر نتوانند بحران را متوقف کنند می‌توانند با محدود کردن دامنه تخریب، از سقوط ناگهانی معیشت جلوگیری کنند.

در مطلب زیر ببینید:
در عراق، چرا کارفرماهای نفتی نتوانستند به بهانه بحران و جنگ با داعش، قرارداد کارگران را حذف یا آنان را تعدیل کند؟


✅ خبرها و مسائل کارگری را در تارنمای داوطلب دنبال کنید.
@davtalaborg- اینستاگرام-شبکه‌ایکس

🔻در تونس کارگران یاد گرفته‌اند که
مسئله فردی را به دغدغه جمعی و سپس همگانی تبدیل کنند

گاهی تفاوت میان «فروپاشی کامل معیشت» و «عبور دشوار از بحران» فقط در وجود یک تشکل کارگری واقعی خلاصه نمی‌شود؛ بلکه به استراتژی‌هایی بستگی دارد که کارگران برای تبدیل ضعف پراکنده به قدرت جمعی به کار می‌گیرند.

پس از آتش‌سوزی گسترده کارخانه قطعه‌سازی «والئو» در تونس، صدها کارگر در معرض بیکاری ناگهانی قرار گرفتند. نابودی کارخانه می‌توانست به معنای قطع فوری دستمزد، اخراج گسترده و فرو رفتن خانواده‌های کارگری در بحران معیشتی باشد اما اتحادیه سراسری کار تونس (UGTT) تلاش کرد بحران را از سطح «حادثه‌ای فنی» به سطح «مسئله‌ای اجتماعی و سیاسی» ارتقا دهد.

استراتژی اصلی کارگران و اتحادیه، فقط اعتراض خیابانی نبود. آنان چند مسیر را هم‌زمان پیش بردند:
– جلوگیری از پراکنده شدن کارگران پس از بحران،
– حفظ ارتباط و انسجام جمعی،
– تبدیل مطالبه اشتغال به موضوعی عمومی،
– وارد کردن دولت و افکار عمومی به روند مذاکره،
– و بالا بردن هزینه اجتماعی اخراج گسترده.

در نتیجه، مدیریت شرکت ناچار شد پرداخت دستمزدها را ادامه دهد، بخشی از نیروها را به محل موقت منتقل کند و روند بازگشت به کار را حفظ کند.

این تجربه نشان می‌دهد تشکل‌یابی فقط ابزار افزایش دستمزد نیست؛ بلکه نوعی «سازمان دفاع اجتماعی» در شرایط بحران است. در بسیاری از کشورها، کارگران پس از تعطیلی یا آسیب‌دیدگی کارخانه، به‌سرعت به افراد منفرد و خاموش تبدیل می‌شوند که هرکدام جداگانه به دنبال بقا می‌روند. اما وجود سندیکا و یا تشکل می‌تواند این روند را کند یا محدود کند.

در واقع، یکی از مهم‌ترین استراتژی‌های کارگری در بحران، جلوگیری از فردی‌شدن بحران است.

هنگامی که بیکاری، تعویق دستمزد یا تعطیلی کارخانه صرفاً به مسئله هر کارگر به‌تنهایی تبدیل شود، قدرت چانه‌زنی تقریباً از بین می‌رود. اما زمانی که کارگران بتوانند بحران را به موضوعی جمعی، رسانه‌ای و قابل مذاکره تبدیل کنند، حتی اگر نتوانند مانع کامل آسیب شوند، می‌توانند دامنه تخریب معیشتی و اجتماعی را کوچک‌تر کنند.

منابعی درباره آتش‌سوزی کارخانه والئو و نقش UGTT

گزارش فدراسیون جهانی IndustriALL درباره آتش‌سوزی کارخانه والئو و نقش UGTT در جلوگیری از بیکاری گسترده کارگران:
Factory fire in Tunisia shows lack of safety measures
نسخه فرانسوی همان گزارش، با جزئیات مذاکرات اتحادیه و مدیریت شرکت:
L’incendie d’une usine en Tunisie témoigne du manque de mesures de sécurité
گزارشی درباره ابعاد آتش‌سوزی کارخانه والئو و نگرانی از بیکاری ۱۵۰۰ کارگر:
Tunisie : retour sur l'incendie de l'usine de Valeo
صفحه رسمی شرکت والئو درباره فعالیت و تعداد کارکنان این شرکت در تونس:
Valeo Tunisia

✅ خبرها و مسائل کارگری را در تارنمای داوطلب دنبال کنید.
@davtalaborg- اینستاگرام-شبکه‌ایکس

🔻در اوکراین جنگ‌زده‌ی این برهه، حفظ شغل و تحقق مطالبات معوق مهم است ولی در برخی صنایع «واگذار نکردن فضا» و «حفظ هویت و حافظه تاریخی» حتی مهم‌تر است!

در بسیاری از بحران‌های اقتصادی و جنگی، نخستین چیزی که «عادی‌سازی» می‌شود، اخراج و تعدیل نیروی کار است. دولت‌ها و کارفرمایان معمولاً بحران را به ابزاری برای تعلیق حقوق کارگران تبدیل می‌کنند؛ با این استدلال که «شرایط استثنایی» اجازه حفظ استانداردهای پیشین را نمی‌دهد. اما تجربه برخی کشورها نشان می‌دهد حتی در همین وضعیت نیز تشکل‌یابی می‌تواند دامنه تخریب را محدود کند یا باب چانه‌زنی‌هایی را باز کند که پیش از آن هرگز معمول نبود.


▫️پس از آغاز جنگ اوکراین، بخش بزرگی از صنایع این کشور با تعطیلی، تخریب زیرساخت‌ها، قطع زنجیره تأمین و سقوط تولید روبه‌رو شد. در چنین فضایی، تعلیق قراردادها، کاهش دستمزد و اخراج کارگران به روندی تقریباً عادی تبدیل شده بود. بسیاری از کارفرمایان تلاش کردند بحران جنگ را به فرصتی برای حذف تعهدات کارگری تبدیل کنند.

▫️اما در برخی صنایع، اتحادیه‌های کارگری توانستند از فروپاشی کامل حقوق کارگران جلوگیری کنند. بسیاری از این :
اتحادیه معدنچیان و تشکل‌های کارگری بخش حمل‌ونقل و خدمات عمومی، علاوه بر اعتراض و مذاکره، چند استراتژی مهم را دنبال کردند:
– ثبت و مستندسازی اخراج‌ها و نقض حقوق،
– جلوگیری از پراکنده شدن نیروی کار،
– فشار بر دولت برای پرداخت حمایت‌های جبرانی،
– و بین‌المللی کردن مطالبات از طریق ارتباط با اتحادیه‌های اروپایی.

نتیجه این بود که در بخشی از واحدها، کارگران توانستند بخشی از دستمزد، بیمه، یا حق بازگشت به کار را حفظ کنند؛ حتی اگر تولید متوقف یا محدود شده بود.

🧩اما این تشکل‌ها قدیمی بودند یا نوپا؟
بخش مهمی از اتحادیه‌های کارگری اوکراین، به‌ویژه در معدن، راه‌آهن، حمل‌ونقل و خدمات عمومی، تشکل‌هایی قدیمی و ریشه‌دار هستند؛ هرچند ساختار و جایگاه آنان پس از فروپاشی شوروی دچار تغییرات اساسی شد.

▪️پس از استقلال اوکراین در ۱۹۹۱، بخشی از اتحادیه‌ها به فدراسیون‌های رسمی و نسبتاً بوروکراتیک تبدیل شدند، اما در کنار آن‌ها، اتحادیه‌های مستقل‌تر و گاه رادیکال‌تری نیز شکل گرفتند. در دهه‌های بعد، بحران خصوصی‌سازی، فساد، تعطیلی صنایع و سپس جنگ، دوباره نقش اتحادیه‌ها را برجسته کرد.

▪️در بخش حمل‌ونقل و راه‌آهن نیز اتحادیه‌ها سابقه‌ای طولانی دارند، زیرا شبکه ریلی اوکراین یکی از بزرگ‌ترین شبکه‌های حمل‌ونقل شوروی سابق بود و صدها هزار کارگر را در بر می‌گرفت. این تشکل‌ها اگرچه همیشه مستقل و قدرتمند نبوده‌اند، اما از نظر سازمانی، شبکه‌ای قدیمی، گسترده و دارای تجربه مذاکره و بسیج نیروی انسانی محسوب می‌شوند.

📍نکته مهم این که در اوکراینِ دوران جنگ، مزیت اصلی این تشکل‌ها صرفاً «تندروی» یا فضاسازی از راه هیاهو نبود؛ بلکه وجود زیرساخت سازمانی، ارتباطات، تجربه نهادی و شبکه انسانی بود؛ یعنی حتی وقتی بسیاری از حقوق کارگری تعلیق شد و دولت قوانین اضطراری تصویب کرد، اتحادیه‌ها هنوز توانستند:

- اطلاعات و تخلفات را ثبت کنند،
- از پراکنده و منزوی شدن کارگران جلوگیری کنند
- کمک‌های حقوقی و معیشتی فراهم کنند،
- و از طریق ارتباط با اتحادیه‌های اروپایی فشار بین‌المللی ایجاد کنند.

در واقع، بحران جنگ نشان داد که حتی اتحادیه‌هایی که در دوره‌های عادی ضعیف یا بوروکراتیک به نظر می‌رسند، در لحظه بحران می‌توانند به نوعی «زیرساخت دفاع اجتماعی» تبدیل شوند؛ چیزی که در بسیاری از کشورها، از جمله بخش بزرگی از صنایع ایران، یا وجود ندارد یا بسیار محدود است.

این تجربه به ما یاداوری می‌کند که در شرایط بحران، مسئله فقط «حفظ شغل» نیست؛ بلکه جلوگیری از تبدیل کارگر به نیرویی کاملاً بی‌دفاع و قابل حذف است. تشکل کارگری در چنین موقعیت‌هایی، بیش از آنکه صرفاً ابزار اعتراض باشد، به شبکه‌ای برای دفاع اجتماعی، حفظ انسجام و کاهش هزینه انسانی بحران تبدیل می‌شود.


📽توضیح ویدیو: صحنه‌ای از مینی‌سریال چرنوبیل

معدن‌چیانی که برای حفر تونل زیر راکتور اعزام می‌شوند، عمدتاً از معادن زغال‌سنگ مناطق اوکراین و دونباس آمده‌اند؛ مناطقی که دهه‌ها یکی از مهم‌ترین مراکز طبقه کارگر صنعتی در شوروی بودند و اتحادیه‌های کارگری مستقل به معنای امروزی وجود نداشتند. ساختارهای رسمی کارگری زیر نظر دولت و حزب کمونیست عمل می‌کردند و بیشتر بخشی از دستگاه حکومتی بودند تا نهاد مستقل دفاع از کارگران.

اما همان معدنچیان و همان محیط‌های کاری، بعدها به یکی از کانون‌های مهم اعتراضات کارگری اواخر شوروی تبدیل شدند. اعتصاب‌های بزرگ معدنچیان در سال‌های ۱۹۸۹ و ۱۹۹۱، به‌ویژه در دونباس، نقش مهمی در شکل‌گیری اتحادیه‌های مستقل‌تر و تضعیف اقتدار شوروی داشتند.

✅ خبرها و مسائل کارگری را در تارنمای داوطلب دنبال کنید.
@davtalaborg- اینستاگرام-شبکه‌ایکس

⬆️⬆️در اوکراین جنگ‌زده، حفظ شغل و تحقق مطالبات معوق مهم است ولی در برخی صنایع «واگذار نکردن فضا» و «حفظ هویت و حافظه تاریخی» حتی مهم‌تر است!

صحنه‌ای از تصمیم همبستگی کارگران در مینی‌سریال چرنوبیل تصویر شده است.

🔻از تورم سه رقمی اقلام خوراکی تا کابوس بی‌سرپناهی:
ترکش‌های جنگ بر سبد معیشت

گزارش تحلیلی داوطلب

برای اینکه دریابیم افزایش ۶۰ درصدی مزد در سال ۱۴۰۵ هم هیچ تکانی به سبد معیشت کارگر نداده، کافیست به تورمی که در همین یکی دو ماه اخیر روی همه کالاها و خدمات آوار شده، نگاهی بیاندازیم.

خبرگزاری ایلنا روز ۱۵ اردیبهشت ماه به نقل از فرامرز توفیقی عضو اسبق شورای عالی کار اعلام کرد که با گذشت نزدیک به ۴۰ روز از آغاز سال جدید، نرخ سبد معیشت به ۷۱ میلیون تومان رسیده است.

▫️به گفته این فعال کارگری «دستمزد با همه مزایا حتی به ۶۰ درصدِ سبد معیشت ۴۵ میلیون تومانی که پیشتر در ایام مذاکرات مزدی مطرح شده بود هم نرسید. همان سبد غیرواقعیِ ۴۵ میلیون تومانی، همین امروز، به ۷۱ میلیون و ۳۰۰ هزار تومان رسیده، یعنی در کمتر از دو ماه، ۷۸ درصد گران‌تر شده است.»

به گفته او با وجود اینکه داده‌های رسمی بانک مرکزی نشان می‌دهد تورم سالانه اقلام خوراکی به رقمی بین ۱۱۷ تا ۱۶۵ درصد رسیده، اما داده‌های میدانی حاکی از آن است که تورم واقعی خوراکی‌ها در عرض یکسال بیش از ۲۰۰ درصد بوده است.

در گزارش داوطلب ببینید که آیا پایان درگیری یا تثبیت سیاسی، تضمین‌کننده بازگشت ثبات اقتصادی هست یا نه.

✅ خبرها و مسائل کارگری را در تارنمای داوطلب دنبال کنید.
@davtalaborg- اینستاگرام-شبکه‌ایکس

🔻«حمایت از شاغلان غیرمستمر» یا رسمی‌سازی بی‌ثباتی شغلی؟
🔻

🔻«حمایت از شاغلان غیرمستمر» یا رسمی‌سازی بی‌ثباتی شغلی؟
دولت ایران از تدوین دستورالعملی برای ایجاد «شرکت‌های واسط حمایت از شاغلان غیرمستمر» خبر داده است؛ طرحی که به گفته وزارت کار قرار است مشاغل فاقد کارفرمای ثابت را ساماندهی کند، برای آن‌ها پوشش بیمه‌ای ایجاد کند و به این نیروها «هویت شغلی» بدهد.

به گزارش ایلنا به نقل از مرکز روابط عمومی و امور بین الملل وزارت تعاون، کار و رفاه اجتماعی، بر اساس تعاریف، مشاغل غیرمستمر مشاغلی هستند که ماهیت دائمی ندارند و محل‌های کاری متفاوت و به تبع آن کارفرماهای متفاوت‌اند. با توجه به ماهیت غیرمستمر این مشاغل، تاکنون امکان ارائه حمایت‌های بیمه‌ای به این شاغلان مقدور نبوده است.

❓اما پرسش اصلی اینجاست:
آیا این طرح به گسترش حمایت اجتماعی منجر می‌شود یا به رسمی‌سازی بی‌ثباتی شغلی؟

در ایران، تجربه شرکت‌های پیمانکاری و واسطه‌ای اغلب با کاهش امنیت شغلی، قراردادهای کوتاه‌مدت، دشوار شدن پیگیری حقوق کارگران و تضعیف رابطه مستقیم کارگر و کارفرما همراه بوده است.
به همین دلیل بسیاری نگران‌اند که این مدل جدید نیز به جای تقویت حقوق کار، راهی برای توسعه نیروی کار شناور و کم‌هزینه باشد.

البته مسئله‌ای که دولت به آن اشاره می‌کند واقعی است:
میلیون‌ها نفر در مشاغل پروژه‌ای، فصلی، خدماتی، ساختمانی و پلتفرمی بدون بیمه و حمایت پایدار کار می‌کنند اما تفاوت اصلی در نحوه اجراست.

اگر کارفرمای اصلی همچنان مسئول شناخته شود، بیمه واقعی و مستمر برقرار گردد و شرکت‌های واسط فقط نقش خدماتی داشته باشند، بخشی از نیروی کار غیررسمی می‌تواند از حداقلی از امنیت اجتماعی برخوردار شود اما اگر این ساختار به ابزار تازه‌ای برای گسترش قراردادهای موقت و انتقال ریسک به کارگران تبدیل شود، نتیجه چیزی جز تعمیق ناامنی شغلی نخواهد بود.

اگر این شرکت‌های واسط در عمل جای رابطه مستقیم کارگر و کارفرما را بگیرند، ممکن است کارفرمایان راحت‌تر بتوانند از مسئولیت‌های قانونی خود شانه خالی کنند؛ از بیمه و مزایا گرفته تا امنیت شغلی و حق اعتراض. در چنین وضعیتی، قراردادهای کوتاه‌مدت و ناپایدار گسترش پیدا می‌کند و بخش بیشتری از ریسک بیکاری، تعلیق یا قطع درآمد به خودِ کارگران منتقل می‌شود.


✅مسائل کارگری را در تارنمای داوطلب دنبال کنید.
@davtalaborg- اینستاگرام-شبکه‌ایکس