🔻چگونه از مرگ ارزان همکاران خود جلوگیری کنیم؟
دندانپزشکان جوان، قربانی «تصادف» یا تعطیل‌کردن قانون بهداشتکاری دهان؟

📌 خبر این بود: «یک دندانپزشک جوان در جاده‌های استان خراسان جنوبی کشته شد.»
محمد مهدی اولین دندانپزشکی نیست که هنگام رسیدن به محل کار خود در جاده‌های ایران جانش را از دست می‌دهد. پیش از این، در شهریور ۱۴۰۱، دندانپزشک جوان دیگری به نام آذین میرزاییان در راه رسیدن به مرکز درمانی دولتی در استان دیگری کشته شد.

طب اورژانس در یادداشتی به قلم وحید رواقی (دندانپزشک و پژوهشگر سلامت جامعه، دانشکدهٔ دندان‌پزشکی دانشگاه بیرمنگام انگلستان) با اعلام خبر بالا تاکید کرد:
این دندانپزشکان اولین قربانیان رسیدن به مراکز درمانی دولتی نیستند. برای نمونه، یک سال پیش دندانپزشک جوان دیگری تصویر خودروی خود را در شبکه اجتماعی منتشر کرد و از مسولان وزارت بهداشت یاری خواست.

📍در یادداشت این کانال ادعا شده است که گرچه خودروهای بدون ایمنی، جاده‌های خطرناک و خطا و خستگی رانندگان اولین دلیل مرگ آن‌هاست، این دندانپزشکان تنها قربانی سوانح جاده‌ای نیستند، بلکه قربانی یک تبانی در نظام درمان نیز هستند:
تبانی پنهانی صاحبان قدرت، برای ممانعت از اجرای قانون بهداشتکاران بومی دهان.

نویسنده ادعا کرده است:
«▫️ماجرا آن است که مراکز درمانی دولتی اساسا به دندانپزشک نیاز ندارند. به عبارت دیگر، سالانه صدها دندانپزشک هزاران ساعت در جاده‌ها طی می‌کنند تا خود را به مراکزی برسانند که اساسا برای فعالیت درمانی دندانپزشکان طراحی نشده است. از اینرو، مرگ دندانپزشکانی که در دوران «طرح اجباری» جان خود را در جاده‌های کشور از دست میدهند را می‌توان در زمره موارد مرگ «قابل پیش‌گیری» قلمداد کرد.

▫️یکی از مدیران نظام درمان قبلا گفته است تنها ده درصد مهارتهای دندانپزشکان در این مراکز استفاده میشود. بدین منظور، مدیران نظام درمان چهل سال پیش قانون ارزشمندی را تصویب کردند تا با تربیت «بهداشتکاران بومی دهان» نیازی به حضور اجباری دندانپزشکان غیربومی در مراکز دولتی نباشد.

▫️با وجود این، سی سال است صاحبان قدرت پنهان، با شیوه های گوناگون مانند جعل واقعیت، پنهان‌کاری، یا ارایه راهکارهای انحرافی و خسارت بار مانند تربیت دندانپزشک بومی مانع اجرای قانون بهداشتکار بومی دهان و دندان شده‌اند.»

🧩در تمام قضایای بالا، اگر دندانپزشکان مثل بسیاری از کشورها تنها یک اتحادیه یا تشکل رسمی داشتند، می‌توانستند از جان خود مراقبت کنند:
آن‌ها می‌توانستند هم‌زمان که برای اجرای قانون بهداشت‌کاری بومی دهان تلاش می‌کردند، جلوی مرگ‌های قابل پیشگیریِ همکاران خود را بگیرند.

دندانپزشکان می‌توانستند:
- با ثبت و انتشار روایت‌ها و آمار جان‌باختگان و مصدومان،
-تشکیل کمیته‌های ایمنی و بهداشت حرفه‌ای،
- پیگیری قضایی موارد مرگ قابل پیشگیری،
- مطالبه اجرای قوانین معطل‌مانده،
-مذاکره جمعی با وزارت بهداشت برای اصلاح شیوه استقرار نیروها،
-درخواست تأمین خوابگاه و وسایل ایاب و ذهاب ایمن،
-و حتی سازمان‌دهی اعتراضات صنفی و کارزارهای رسانه‌ای
مانع از آن شوند که هر حادثه صرفاً به عنوان یک «تصادف» ثبت شود و ریشه‌های ساختاری آن نادیده گرفته شوند.

در چنین شرایطی، مرگ یک دندانپزشک جوان نه یک خبر گذرا، بلکه موضوعی برای پاسخگویی مدیران و اصلاح سیاست‌ها می‌شد.

✅ خبرها و مسائل کارگری را در تارنمای داوطلب دنبال کنید.
@davtalaborg  -  اینستاگرام -  توییتر

🔻اعتصاب کارگران گروه ماشین‌سازی تبریز، مقامات استان آذربایجان شرقی را وادار کرد با کمیسیون کارگری این استان تشکیل جلسه بدهد

در پی پرداخت نشدن حقوق اردیبهشت و خرداد ۱۶۰۰ کارگر گروه ماشین‌سازی تبریز، کارگران روز سه‌شنبه ۲ تیرماه ۱۴۰۵ اعتصاب کردند.

ایلنا به نقل از کارگران نوشت:
«برای پیگیری حقوق قانونی خود دست از کار کشیدیم حقوق اردیبهشت و خرداد حدود ۱۶۰۰ کارگر گروه ماشین‌سازی پرداخت نشده؛ در حالی که تورم و افزایش قیمت‌ها، زندگی کارگران را دشوار کرده است.»

هم‌زمان، کمیسیون کارگری استانداری آذربایجان شرقی برای بررسی وضعیت این واحد صنعتی تشکیل جلسه داد؛ هم‌زمانی و ارتباطی که رسانه‌ها بر آن تاکید نکردند.

📍در اخبار رسانه‌های رسمی، واژه «اعتصاب» در حالی به «دست کشیدن از کار» تقلیل پیدا می‌‌کند که ماده ۸ میثاق بین‌المللی حقوق اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی، دولت‌های عضو را ملزم به تضمین حق اعتصاب بر اساس قوانین داخلی کرده است.


✅ خبرها و مسائل کارگری را در تارنمای داوطلب دنبال کنید.
@davtalaborg  -  اینستاگرام -  توییتر

🔻دو مسیر متفاوت: سرنوشت کارگران میان اتحادیه‌های خاموش روسیه و اتحادیه‌های زنده لهستان

در لحظه‌های بحران سیاسی، زمانی که یک نظم سیاسی در حال فروریختن است و نظم تازه هنوز شکل نگرفته، سرنوشت طبقات حقوق‌بگیر بیش از هر زمان دیگری به توان سازمان‌یافتگی جمعی آن‌ها وابسته می‌شود. تجربه دو کشور در اروپای شرقی—روسیه و لهستان—نمونه‌ای روشن از این تفاوت است؛ دو جامعه که هر دو از دل نظام سوسیالیستی بیرون آمدند، اما نقش اتحادیه‌های کارگری در آن‌ها مسیرهای کاملاً متفاوتی برای طبقه کارگر رقم زد.

✔️ لهستان: وقتی تشکل‌های مردمی به نیروی اجتماعی تبدیل می‌شود
در دهه ۱۹۸۰، در دل بحران اقتصادی و سیاسی لهستان، اتحادیه‌ای متولد شد که نه فقط یک تشکل صنفی بلکه یک نیروی اجتماعی گسترده بود: سولیدارنوست (همبستگی)

جنبش از اعتصاب کارگران کشتی‌سازی گدانسک آغاز شد و با رهبری چهره‌ای مانند لخ والسا به سرعت به شبکه‌ای ملی تبدیل شد.
اهمیت این اتحادیه فقط در سازماندهی اعتصاب‌ها نبود: جنبش همبستگی سه کار مهم انجام داد:

🔴ساخت شبکه اجتماعی میان کارگران (از جمله تشکیل کمیته‌های محلی در کارخانه‌ها و برقراری ارتباط میان صنایع مختلف)

🔴تبدیل مطالبات صنفی به مطالبات مدنی (برانگیختن عزم ملی برای مطالبه حق آزادی تشکل پس از یک دوره طولانی محرومیت از تشکل مستقل در دوران پیش از تغییر، و برجسته کردن حقوق شهروندی و تمرین حق آزادی بیان به عنوان حق بدیهی)

🔴مشارکت در تصمیم‌های اقتصادی (حضور جمعی کارگران و حقوق‌بگیران در مذاکره برای آینده کشور)
در نهایت، جنبش توانست حضور نمایندگان اتحادیه همبستگی را در مذاکرات معروف به میزگرد لهستان چنان به روند تبدیل کند که مذاکرات اقتصادی بدون حضور نمایندگان این اتحادیه، ممکن نبود.

پس از یک دوره تلاش منسجم، طبقه کارگر در لحظه گذار سیاسی به یک بازیگر سازمان‌یافته تبدیل شده بود، نه صرفاً توده‌ای آسیب‌پذیر. چنین ساختاری توانست حتی در برهه‌های بعدی هم به رکن اصلی دفاع از حقوق کارگران و مستمری‌بگیران تبدیل شود.

⚠️در مقابل، تجربه روسیه پس از فروپاشی اتحاد جماهیر شوروی مسیر کاملاً متفاوتی را نشان می‌دهد.

اتحادیه‌های کارگری در دوره شوروی عمدتاً بخشی از ساختار دولت بودند، نه نهادهای مستقل کارگران.
وقتی اتحاد شوروی فروپاشید، این اتحادیه‌ها نتوانستند بر خلاف برخی دیگر از کشورها به سازماندهی مقاومت اجتماعی دست بزنند.

در دهه ۱۹۹۰، در دوران ریاست‌جمهوری بوریس یلتسین، اقتصاد روسیه وارد برنامه معروف به «شوک‌درمانی» شد:

خصوصی‌سازی سریع کارخانه‌ها
فروپاشی صنایع دولتی
تورم شدید و سقوط دستمزدها

در بسیاری از موارد:
حقوق کارگران ماه‌ها پرداخت نمی‌شد، کارخانه‌ها تعطیل می‌شدند، بیمه‌ها از بین می‌رفت.

کارگران اعتراض‌هایی کردند، اما اتحادیه‌های قدرتمند و شبکه‌های اجتماعی سازمان‌یافته‌ای وجود نداشت که بتواند این اعتراض‌ها را به نیرویی موثر تبدیل کند.

در نتیجه، در لحظه گذار سیاسی، طبقه کارگر روسیه بیشتر تماشاگر تحولات بود تا بازیگر آن.

در لهستان:

اتحادیه‌ها از پایین و در محل کار شکل گرفتند، به شبکه‌های زنده و مرتبط جمعی تبدیل شدند، با جامعه مدنی و روشنفکران پیوند خوردند

اما در روسیه:

اتحادیه‌ها اداری و وابسته به دولت باقی ماندند، نتوانستند استقلال اجتماعی به دست بیاورند و در لحظات بحران توان بسیج کارگران را نداشتند.

در حالی که در لهستان اتحادیه کارگری به یکی از ستون‌های گذار سیاسی تبدیل شد، در روسیه کارگران در جریان خصوصی‌سازی‌های گسترده عملاً بدون سپر دفاعی اجتماعی باقی ماندند. صرف‌نظر از پیشینه قبلی این دو کشور و بخت و جبر جغرافیایی، سیستم الیگارشی روسیه تا امروز نیز ادامه دارد.

✅ خبرها و مسائل کارگری را در تارنمای داوطلب دنبال کنید.
@davtalaborg  -  اینستاگرام -  توییتر

🔻وقتی امکان سازمان‌یابی و بیان جمعی محدود می‌شود، مطالبه‌گری متوقف نمی‌شود؛ به شکل دیگری بروز می‌کند!

گزارش تحلیلی داوطلب

مروری بر بیش از ۱+۱۰ کارزار صنفی که در «دعوت به کار» معرفی شده‌اند، نشان می‌دهد کارگران، معلمان، بازنشستگان، کارکنان دولت و نیروهای شرکتی با وجود تفاوت مطالبات، یک ویژگی مشترک دارند: تلاش برای تبدیل خواسته‌های پراکنده به صدایی جمعی.

کارزارها جای تشکل‌های صنفی را نمی‌گیرند، اما می‌توانند نشانه‌ای از وجود مطالبات مشترک و ظرفی برای شکل‌گیری همبستگی باشند. از دستمزد و بیمه تکمیلی تا فوق‌العاده خاص و حذف شرکت‌های واسطه، آنچه این کارزارها را به هم پیوند می‌دهد، تلاش گروه‌های مختلف حقوق‌بگیر برای اثرگذاری بر تصمیمات عمومی است.

🧩شاید مهم‌ترین پیام این کارزارها این باشد که حتی در نبود امکان چانه‌زنی گسترده، نیاز به کنش جمعی از بین نمی‌رود؛ بلکه مسیرهای تازه‌ای برای بروز خود پیدا می‌کند.

🔴 در شش ماهه اخیر دست کم‌ ۱۱ کارزار به شکل گسترده شکل گرفت که هرچند به دلیل قطعی اینترنت و جریان‌های دی‌ماه کاهش مشارکت را تجربه کردند، همچنان به ابزاری برای مطالبه‌گری سازمان‌یافته تبدیل شدند:

کارزار درخواست دستمزد شرافتمندانه بر مبنای سبد معیشت
کارزار مطالبه اجرای قانون؛ افزایش حقوق کارمندان بر اساس تورم واقعی
کارزار درخواست اجرای ماده ۸۵ بیمه تکمیلی بازنشستگان همانند شاغلان
کارزار اعتراض در پرداخت حقوق و نحوه اجرای فوق‌العاده خاص در وزارت بهداشت
کارزار درخواست پیگیری و اجرای حق مالکانه صندوق ذخیره فرهنگیان
کارزار «۲۵ هزار فوق‌العاده خاص حق معلم است»
کارزار درخواست اصلاح کسورات دانشجومعلمان و افزایش بودجه فرهنگیان ۱۴۰۵
کارزار رسیدگی به وضعیت معیشتی معلمان
کارزار «نیمکت‌های خالی»
کارزار «کوله‌پشتی‌های رها شده»
مجموعه کارزارهای ساماندهی نیروهای شرکتی، حذف شرکت‌های واسطه و تبدیل وضعیت نیروهای پیمانکاری (که خود شامل چندین کارزار در بخش‌های مختلف است).

در گزارش تحلیلی داوطلب شرح کارزار مربوط به حرفه خود را پیدا کنید و برای دیگران نیز بفرستید.

✅ خبرها و مسائل کارگری را در تارنمای داوطلب دنبال کنید.
@davtalaborg  -  اینستاگرام -  توییتر

🔻تنش مزمن و اعتراض‌های زنجیره‌ای در نساجی؛ مسئله‌ای فراتر از یک کارخانه
سه موج اعتراضی در سه کارخانه نساجی و ریسندگی طی روزها و هفته‌های اخیر، نشانه یک مشکل مشترک است، نه سه بحران جداگانه.

کارگران سرجین‌بافت زنجان و ریسندگی خاور رشت این هفته به دلیل مطالبات مزدی، مشکلات بیمه‌ای و وضعیت معیشتی دست به اعتراض زدند.

▫️بر اساس گزارش‌ها، کارفرمای سرجین‌بافت در واکنش به اعتراضات ناشی از پرداخت نشدن سه ماه دستمزد و حق بیمه کارگران، فعالیت کارخانه را ناگهان متوقف کرده و حدود ۳۵۰ کارگر را در وضعیت بلاتکلیف قرار داد. برخی گزارش‌های غیر رسمی اعلام کردند که اعتراض کارگران در این واحد به روز سوم کشیده بود.

▫️بیش از ۱۰۰ کارگر شرکت ریسندگی خاور رشت، روز سه شنبه ۲ تیر ۱۴۰۵، با برپایی تجمع اعتراضی مقابل کارخانه، بار دیگر نسبت به تداوم معوقات مزدی، ناامنی شغلی و بلاتکلیفی وضعیت این واحد تولیدی اعتراض کردند.

در نبود کوچکترین تشکلی که کارگران را زیر پر و بال بگیرد، مشکل فروردین ماه در ریسندگی خاور رشت، پس از دو ماه دوباره ظاهر شد:
در فروردین ماه، از ابتدای فروردین ماه سال جاری حدود ۸۰ نفر از مجموع ۱۰۸ کارگر کارخانه ریسندگی خاور رشت که به بهانه نوسازی از کار بیکار شده بودند، به کارشان بازگشتند و از قرار معلوم از روز دوشنبه (۲۴ فروردین ماه) فعالیت شغلی خود را از سر گرفته بودند.تا پایان روند نوسازی کارخانه، قرار شده بود کارگران به مدت یکسال از مقرری بیمه بیکاری استفاده کنند که با دخالت استاندار گیلان و پیگیری اداره صمت، اعلام شد که «این موضوع به کلی منتفی شده» اما ۲ ماه دیرتر مشکل ظاهر شد.

در صنعت نساجی، پیش‌تر، در اوایل اردیبهشت‌ماه ۱۴۰۵، حدود ۷۰۰ نفر از ۸۰۰ کارگر نساجی بروجرد تعدیل شدند؛ هرچند در خردادماه زمینه بازگشت به کار بیش از ۴۹۰ نفر از آنان فراهم شد، این رخداد به همراه دیگر الگوهای تکرار شونده نشان می‌دهد که بحران در این صنعت فراتر از یک کارخانه است.

این رویدادها با وجود تقدم و تأخر یک الگوی مشترک را آشکار می‌کند:

اختلال در تأمین مواد اولیه و کمبود نقدینگی⬇️
کاهش ظرفیت تولید یا توقف بخشی از خطوط⬇️
تأخیر در پرداخت دستمزد و حق بیمه یا تعدیل نیرو⬇️
اعتراض و اعتصاب کارگران

ماده ۲۷ قانون کار مقرر می‌کند که در صورت قصور کارگر یا نقض مقررات انضباطی، کارفرما می‌تواند با تأیید شورای اسلامی کار یا نماینده کارگران و پرداخت کلیه حقوق و مزایا از جمله حق سنوات قرارداد را فسخ کند؛ در غیر این صورت اختلاف باید در هیئت‌های تشخیص و حل اختلاف اداره کار رسیدگی شود.

در حالی که ماده ۲۷ قانون کار برای اخراج و کاهش نیرو ضوابط مشخصی تعیین کرده و قانون بیمه بیکاری نیز حمایت از کارگران بیکار شده را پیش‌بینی کرده است، تکرار این چرخه نشان می‌دهد که سازوکارهای حمایتی غالباً پس از وقوع بحران فعال می‌شوند.

📍آنچه در زنجان، رشت و پیش‌تر در بروجرد دیده شد، بیش از آنکه چند اختلاف کارگاهی باشد، نشانه ورود صنعت نساجی به مرحله‌ای از «تنش مزمن» است؛ مرحله‌ای که در آن فشارهای تولیدی و مالی، پیش از هر چیز بر دوش کارگران تخلیه می‌شود.

شاید به همین دلیل، همبستگی و ارتباط میان کارگران و فعالان صنفی در واحدهای مختلف نساجی، امروز بیش از گذشته اهمیت پیدا کرده است؛ همان‌گونه که بحران مشترک، محدود به یک کارخانه نیست، کارگران نیز می‌توانند زمینه بررسی مشکل را فراتر از کارخانه تعریف کنند و به راه‌حل‌های ساختاری‌تر بیندیشند.

#کارگران_نساجی #حقوق_صنفی #دستمزد #بیمه #نساجی #ریسندگی #تشکل_کارگری

✅ خبرها و مسائل کارگری را در تارنمای داوطلب دنبال کنید.
@davtalaborg  -  اینستاگرام -  توییتر

📣در تشکل‌هایی که به میزان کافی از نمایندگی زنان برخوردارند،
به مواردی چون موارد زیر بیشتر اهمیت داده می‌شود:

▫️ امنیت روحی، روانی و جسمی در محیط کار
▫️ وجود مکانیسم‌های ضد خشونت
▫️تامین امکانات مراقبت از کودکان (که در یک جامعه سالم، پدرها نیز به نفع کودکان خود می‌توانند از آن بهره‌مند شوند)
▫️ تمیزی سرویس‌های بهداشتی
▫️ تمهیدات مرتبط با بهداشت و ایمنی کار
▫️تسهیلات حمایتی در دوره زایمان (از جمله مرخصی پدران)
▫️ شکایت و توافق‌نامه‌های چانه‌زنی جمعی

آیا شما نیز حضور زنان را در تشکل‎ها نکته‌ای کلیدی می‌دانید؟
در این باره با دوستان خود گفتگو کنید.
این مطلب را برای آن‌ها بفرستید و نظرشان را بپرسید که چگونه می‌توانید گروه خود را از تک‌جنسیتی بودن در بیاورید یا حضور موثرتر زنان را تشویق کنید. زنان نیز در این روند فرصت رشد و مسئولیت‌پذیری بیشتری خواهند داشت کرد که به نفع گروه فعال صنفی است.
✅ خبرها و مسائل کارگری را در تارنمای داوطلب دنبال کنید.
@davtalaborg- اینستاگرام-شبکه‌ایکس

🔻بررسی مهمترین کنش‌های کارگری خرداد ۱۴۰۵:
کارگران در وضعیت تدافعی؛ وقتی حفظ شغل به مهم‌ترین مطالبه تبدیل می‌شود!

گزارش خردادماه داوطلب+ جدول مهمترین اعتراضات کارگری و صنفی برگزار شده در خرداد ماه ۱۴۰۵

🧩تحولات خرداد ۱۴۰۵ نشان می‌دهد که جامعه کارگری و بازنشستگی ایران در یکی از پیچیده‌ترین مقاطع سال‌های اخیر قرار گرفته است؛ مقطعی که در آن فشارهای اقتصادی، پیامدهای جنگ و تشدید نااطمینانی در محیط کسب‌وکار به‌طور هم‌زمان بر بازار کار اثر گذاشته‌اند. تداوم تورم بالا و افزایش هزینه‌های زندگی، در کنار رکود نسبی تولید و اختلال در برخی زنجیره‌های تأمین، موجب شد دغدغه اصلی بخش بزرگی از کارگران و بازنشستگان نه بهبود شرایط، بلکه حفظ حداقل‌های معیشتی و شغلی باشد.

جنگ ۳۹ روزه و شرایط آتش‌بس پس از آن نیز آثار قابل توجهی بر اقتصاد و بازار کار بر جای گذاشت. هرچند درگیری‌های نظامی متوقف شد، اما نااطمینانی نسبت به آینده، مشکلات نقدینگی بنگاه‌ها و کاهش فعالیت برخی واحدهای تولیدی ادامه یافت. در چنین فضایی، بسیاری از کارفرمایان با توسل به تعدیل نیرو، عدم تمدید قراردادها یا کاهش مزایا تلاش کردند هزینه‌های بحران را به نیروی کار منتقل کنند. افزایش گزارش‌های مربوط به اخراج و بیکارسازی در صنایع مختلف، به‌ویژه در بخش انرژی و پتروشیمی، نشانه‌ای از تشدید ناامنی شغلی در این دوره بود.

در همین حال، گسترش حملات به زیرساخت‌های انرژی و پتروشیمی، به‌ویژه واپسین حمله اسرائیل به مجتمع پتروشیمی کارون در ماهشهر، نشان داد که دامنه آسیب‌پذیری اقتصاد ایران از تأسیسات بالادستی نفت و گاز فراتر رفته و به حلقه‌های حساس زنجیره ارزش صنعتی نیز رسیده است. از آنجا که صنایع پتروشیمی نقش مهمی در تأمین ارز، خوراک صنایع پایین‌دستی و اشتغال مستقیم و غیرمستقیم دارند، هرگونه اختلال در این بخش می‌تواند پیامدهایی فراتر از حوزه انرژی داشته و بر تولید، اشتغال و امنیت اقتصادی اثر بگذارد.

📍با وجود این شرایط، سطح کنشگری کارگری در خردادماه نسبت به دوره‌های مشابه محدودتر بود. فضای امنیتی ناشی از جنگ، نگرانی از اخراج و بیکاری، محدودیت‌های ارتباطی و دشواری سازماندهی اعتراضات موجب شد بسیاری از مطالبات صنفی به جای تجمعات گسترده خیابانی، در قالب کارزارهای اینترنتی، طومارهای اعتراضی و پیگیری‌های حقوقی دنبال شوند. کارزار بازنشستگان نفت برای حفظ استقلال صندوق بازنشستگی و بازنشستگان تأمین اجتماعی برای افزایش مزایای جانبی، نمونه‌هایی از این تغییر شکل کنشگری صنفی هستند؛ کنش‌هایی که بیش از هر چیز بر دفاع از حقوق موجود و جلوگیری از وخیم‌تر شدن شرایط متمرکز بودند.

🧩در مجموع، مهم‌ترین ویژگی خرداد ۱۴۰۵ را می‌توان غلبه رویکرد «دفاعی» در میان کارگران و بازنشستگان دانست.

در گزارش تحلیلی دیده‌بان خردادماه ببینید رویکرد دفاعی کارگران یعنی چه، وضعیت حقوق‌بگیران و مستمری‌بگیران در بخش‌های مختلف اقتصاد کشور را مرور کنید، ببینید تداوم و بازتولید بی‌ثباتی شغلی در خوشه‌های صنعتی جنوب کشور از جمله در صنایع پتروشیمی و نفت از چه الگویی پیروی می‌کند، اخراج‌ها متوجه کدام دسته از نیروهاست، کدام سازوکار گریز از تعهدات قانونی کارفرماها در این برهه پررنگ‌تر از همیشه است و چه گروه‌هایی از کارگران توانستند اعتراض خود را به گوش جامعه و مسئولان برسانند.

📍 در پایان گزارش، جدول مهمترین اعتراضات کارگری در خرداد ماه ۱۴۰۵ را در یک نگاه مرور کنید و گزارش را برای دیگران نیز بفرستید.

✅خبرها و مسائل کارگری را در تارنمای داوطلب دنبال کنید.
@davtalaborg- اینستاگرام -  شبکه‌ایکس

🔻در اسکاندیناوی جلسه سالانه حداقل دستمزد قانونی وجود ندارد، کارگران اعتصاب نمی‌کنند و اتاق جنگ با کارفرما به اتاق مذاکره جمعی تبدیل می‌شود!

در مدل اسکاندیناوی، اتحادیه‌های کارگری صرفاً ابزاری برای اعتراض نیستند، بلکه اتحادیه‌ها و کلا سه‌جانبه‌گرایی (میان کارفرما، کارگران و دولت) به عنوان شریک استراتژیک دولت در اداره کشور و بازوی اصلی مدیریت اقتصاد عمل می‌کنند. در این کشورها پیش از آن که تنشی میان کارگران و کارفرما ایجاد شود، اتحادیه‌ها به گفتگو سامان می‌دهند.

حل سریع مشکل در نطفه:

مثال: اگر مدیر یک بخش با کارمندان بدرفتاری کند، یا مشکلی در ایمنی کارگاه وجود داشته باشد، نماینده اتحادیه قبل از اینکه کارگران عصبانی شوند، مستقیماً با مدیریت جلسه می‌گذارد و موضوع را دوستانه حل می‌کند.

صندلی کارگران در هیات مدیره و پیش‌بینی آینده:
بر اساس قوانین نوردیک (مانند قانون MBL در سوئد)، شرکت‌های متوسط و بزرگ موظف‌اند به نمایندگان اتحادیه‌های کارگری صندلی‌هایی در هیئت‌مدیره بدهند.
این یعنی اتحادیه‌ها از ماه‌ها قبل در جریان تمام تصمیمات بزرگ شرکت (مثل تعدیل نیرو، خرید ماشین‌آلات جدید یا تغییر ساختار مالی) قرار می‌گیرند.

۱. مدل تعیین دستمزد
برخلاف اکثر کشورهای جهان، در کشورهای اسکاندیناوی (مانند دانمارک، سوئد و فنلاند) چیزی به نام حداقل دستمزد قانونی (تعیین‌شده توسط دولت) وجود ندارد.

▫️توافقات دسته‌جمعی
اتحادیه‌های کارگری صنفی و سازمان‌های کارفرمایی بر اساس یک چرخه قانونی، منظم و پیش‌بینی‌‌شده و از قبل توافق شده، پشت میز مذاکره می‌نشینند و بر سر جدول دستمزدها، ساعات کار و مزایا در هر صنعت به توافق می‌رسند. قراردادهای دسته‌جمعی دارای تاریخ انقضای قانونی هستند و معمولاً برای دوره‌های ۲ یا ۳ ساله منعقد می‌شوند.

تا زمانی که قرارداد فعلی معتبر است، طرفین ملزم به رعایت «اصل صلح صنعتی» هستند؛ یعنی کارگران توافق می‌کنند که دست به اعتصاب نزنند و کارفرمایان نیز حق تغییر شرایط را ندارند.

▫️پوشش حداکثری: این توافقات نه تنها برای اعضای اتحادیه، بلکه برای کل کارگران آن صنف اعمال می‌شود. به این ترتیب، نزدیک به ۸۰ تا ۹۰ درصد کارگران تحت پوشش این قراردادهای امن قرار می‌گیرند.

🧩۲. مفهوم «امنیت انعطاف‌پذیر» (Flexicurity)
یکی از درخشان‌ترین دستاوردهای سه‌جانبه‌گرایی، مدل دانمارکی Flexicurity (ترکیب Flexibility و Security) است که تعادلی میان نیازهای کارفرمایان و کارگران ایجاد می‌کند:

انعطاف برای کارفرما (Flexibility): اتحادیه‌های کارگری پذیرفته‌اند که کارفرمایان باید اجازه داشته باشند در شرایط بحران اقتصادی یا تغییرات تکنولوژیک، نیروهای خود را به راحتی تعدیل کنند تا شرکت‌ها ورشکست نشوند.

امنیت برای کارگر (Security): در مقابل، دولت و اتحادیه‌ها چتر حمایتی قدرتمندی ایجاد می‌کنند. کارگر اخراج‌شده رها نمی‌شود؛ او حقوق بیکاری بالایی (گاهی تا ۹۰ درصد دستمزد قبلی) دریافت می‌کند.
ضلع سوم (سیاست‌های فعال بازار کار): دولت با بودجه عمومی و همکاری اتحادیه‌ها، دوره‌های بازآموزی و مهارت‌آموزی رایگان برای کارگر برگزار می‌کند تا او به سرعت جذب یک شغل جدید در صنعتی رو به رشد شود.

۳. مدیریت صلح‌آمیز تضاد منافع (Industrial Peace)
در نظام‌های سرمایه‌داری سنتی، رابطه کارگر و کارفرما یک بازی با حاصل‌جمع صفر است (برد یکی یعنی باخت دیگری).
اما در سه‌جانبه‌گرایی اسکاندیناوی:

اتاق جنگ به اتاق مذاکره تبدیل می‌شود:
اتحادیه‌ها می‌دانند که اگر انتظارات نامعقولی برای افزایش دستمزد داشته باشند، شرکت‌های کشورشان در بازار جهانی توان رقابت را از دست می‌دهند و در نهایت کارگران بیکار می‌شوند. کارفرمایان نیز می‌دانند که نیروی کار راضی و باانگیزه، بهره‌وری بالاتری دارد.

مسئولیت‌پذیری مشترک: در نتیجه، اعتصابات طولانی و مخرب در این کشورها بسیار نادر است، زیرا مکانیزم‌های سه‌جانبه پیش از وقوع بحران، راه‌حل‌های میانه را پیدا می‌کنند.

۴. نرخ عضویت بسیار بالا در اتحادیه‌ها
قدرت اتحادیه‌های اسکاندیناوی از جمعیت بالای آن‌ها نشأت می‌گیرد. در حالی که در کشورهایی مانند آمریکا یا فرانسه نرخ عضویت در اتحادیه‌ها زیر ۱۰ تا ۱۵ درصد است، در کشورهای اسکاندیناوی این رقم بین ۶۰ تا ۷۰ درصد است.
این حجم از عضویت به اتحادیه‌ها مشروعیت و قدرت چانه‌زنی عظیمی در برابر دولت و کارفرمایان می‌دهد.

این اتحادیه‌ها به شدت حرفه‌ای اداره می‌شوند و مجهز به دپارتمان‌های اقتصادی قدرتمندی هستند که با آمار و ارقام علمی با کارفرمایان چانه‌زنی می‌کنند، نه با شعارهای سیاسی.


✅ خبرها و مسائل کارگری را در تارنمای داوطلب دنبال کنید.
@davtalaborg- اینستاگرام-شبکه‌ایکس

🔻کارگران بیمار نباید در راهروهای مراکز درمانی رها شوند
آگاهی از روند درمان، دسترسی شفاف به اطلاعات پزشکی، رعایت کرامت انسانی و امکان پیگیری قانونی خسارت‌ها از ارکان اصلی حقوق بیمار است


جلیل حاجی‌حسینی، کارشناس مسائل حقوقی و وکیل دادگستری، در گفت‌وگو با ایلنا با تأکید بر اهمیت دسترسی عادلانه کارگران به خدمات درمانی، از ناآگاهی حقوقی بیماران به‌عنوان یکی از موانع اصلی احقاق حقوق آنان یاد کرد و بر ضرورت حمایت مؤثر نظام سلامت و نهادهای بیمه‌گر از کارگران بیمار تأکید کرد.

کارگران و خانواده‌های آنان بخش مهم و رو به گسترشی از جامعه بیمه‌شدگان نظام سلامت را تشکیل می‌دهند و به همین دلیل دسترسی عادلانه به خدمات درمانی و حمایت از حقوق بیمار به یکی از دغدغه‌های جدی جامعه کارگری تبدیل شده است.

⚠️یک بیماری ساده می‌تواند برای یک خانواده کارگری، علاوه بر فشار جسمی و روحی، بحران‌های مالی و اجتماعی گسترده‌ای ایجاد کند. هزینه‌های سنگین درمان، طولانی شدن روند معالجه، کاهش توان کاری و نگرانی درباره آینده شغلی از مهم‌ترین مشکلاتی است که کارگران بیمار با آن مواجه‌اند.

جلیل حاجی‌حسینی، کارشناس مسائل حقوقی در گفت‌وگو با ایلنا:

▫️مفهوم «حقوق بیمار» تنها به دریافت خدمات پزشکی محدود نمی‌شود. کارگری که به دلیل بیماری یا مشکلات درمانی آسیب می‌بیند، نباید در راهروهای مراکز درمانی رها شود.
▫️برخورداری از درمان مناسب و استاندارد، آگاهی از روند درمان، دسترسی شفاف به اطلاعات پزشکی، رعایت کرامت انسانی و امکان پیگیری قانونی خسارت‌ها از ارکان اصلی حقوق بیمار است.
▫️در حوزه روابط کار، سلامت نیروی انسانی سرمایه اصلی تولید محسوب می‌شود.
▫️کارگران بیمار نیازمند حمایت مؤثر و ملموس از سوی نظام سلامت، نهادهای بیمه‌گر و ساختارهای قانونی هستند.

📍در مواردی که کوتاهی، بی‌احتیاطی یا عدم رعایت ضوابط حرفه‌ای موجب آسیب به بیمار شود، موضوع مسئولیت پزشکی و جبران خسارت مطرح می‌شود.
چنین مواردی از طریق مراجع قانونی ذی‌صلاح قابل پیگیری است. دفاع از حقوق بیمار به معنای تقابل با جامعه پزشکی و کادر درمان نیست.

🧩بزرگ‌ترین مانع کارگران و بیماران برای احقاق حقوق درمانی خود، ناآگاهی از حقوق قانونی است.

- بسیاری از بیماران و کارگران به دلیل نداشتن شناخت کافی از حقوق خود، مسیر صحیح پیگیری مشکلات درمانی را نمی‌دانند.
- نگهداری دقیق مدارک پزشکی، دریافت کامل مستندات درمانی از مراکز درمانی، توجه به سوابق درمان و شناخت فرآیندهای قانونی می‌تواند در دفاع از حقوق بیماران نقش مهمی داشته باشد.

وی تاکید کرد:
هدف از حمایت از حقوق درمانی کارگران، افزایش اعتماد عمومی، ارتقای کیفیت خدمات درمانی و ایجاد تعادل میان حقوق بیمار و مسئولیت حرفه‌ای ارائه‌دهندگان خدمات سلامت است.
سلامت کارگر ارتباط مستقیمی با امنیت اقتصادی خانواده و پایداری اجتماعی دارد. توجه به حقوق بیمار می‌تواند در کاهش آسیب‌های اجتماعی ناشی از بیماری نقش مؤثری ایفا کند.


✅مسائل کارگری را در تارنمای داوطلب دنبال کنید.
@davtalaborg- اینستاگرام-شبکه‌ایکس

🔻 برآوردهای رسمی:
جنگ، به بیکاری ۴میلیون حقوق‌بگیر منجر شد

تازه‌ترین گزارش جامع داوطلب با عنوان «کار در میانه جنگ»

پیش از جنگ، در اسفند ۱۴۰۴، بازار کار ایران درگیر تورم بالا، رکود، کاهش قدرت خرید، گسترش قراردادهای موقت و پیمانکاری، و افزایش بیکاری پنهان و آشکار بود و شکاف میان دستمزد و هزینه‌های زندگی به سطحی رسیده بود که دستمزد کارگران کفاف هزینه خوراک یک خانوار از کل درآمد یک کارگر فراتر رفته بود.

جنگ نه آغازگر بحران، بلکه تشدیدکننده و شتاب‌دهنده آن بوده است.

یکی از مهم‌ترین ابعاد این وضعیت، موج گسترده بیکاری و تعدیل نیروست.

این جنگ می‌تواند به بیکاری حدود چهار میلیون شاغل منجر شده باشد.

حتی در حوزه‌هایی که مستقیماً درگیر جنگ نشده‌اند، شرایط کار به‌طور چشمگیری وخیم‌تر شده است. گزارش‌ها از ادامه مرگ کارگران در محیط‌های کاری حکایت دارد؛ نه به‌دلیل جنگ، بلکه به‌سبب ناایمنی ساختاری، نبود نظارت و شرایط پرخطر کار.

متن کامل گزارش داوطلب را می‌توانید اینجا دانلود کنید.

این گزارش جامع را در تارنمای داوطلب ببینید.

✅ خبرها و مسائل کارگری را در تارنمای داوطلب دنبال کنید.
@davtalaborg- اینستاگرام-شبکه‌ایکس

🔻چالش‌های بازنشستگی پیش از موعد پرستاران؛
تضاد میان پذیرش در رده سخت‌وزیان‌آور و موانع اجرایی

پرستاری از دید قانونی و طبق مصوبات هیئت وزیران جزو مشاغل سخت‌وزیان‌آور است ولی تفاوت‌هایی بین قانون و اجرای آن وجود دارد.

▫️پرستاران از قانون جدید افزایش سن بازنشستگی مستثنی شده‌اند و می‌توانند با ۲۰ سال سابقه متوالی بازنشسته شوند، هرچند که پرداخت ۴٪ حق بیمه سختی کار توسط کارفرما همچنان چالش اصلی در اجرای نهایی این قانون است.

▫️ با وجود افزایش مبالغ اضافه‌کاری در احکام جدید، بازنشستگی پیش از موعد به دلیل کمبود نیرو با مخالفت دانشگاه‌های علوم پزشکی روبروست.
بازنشستگی مشاغل سخت هنوز نیازمند تایید کمیته استانی است و تنها شامل کار در بخش‌های بالینی می‌شود.
همچنین، پیشنهاد انتقال دبیرخانه تایید مشاغل سخت به تأمین اجتماعی و ناتوانی در استانداردسازی محیط‌های درمانی از دیگر موانع اجرایی‌ست؛پیشنهادی که به صورت یک قانون سراسری عملی نشده اما در قالب اصلاح آیین‌نامه مشاغل سخت‌وزیان‌آور در دستور کار دولت و سازمان تأمین اجتماعی قرار دارد.

✅مسائل کارگری را در تارنمای داوطلب دنبال کنید.
@davtalaborg- اینستاگرام-شبکه‌ایکس

🔻چگونه «اتحادِ پرچم»، صدای مطالبه‌گری را خفه می‌کند؟

گزارش تحلیلی داوطلب

تاریخ چند دهه اخیر نشان می‌دهد که اعتراضات کارگری در ایران، حتی با وجود فقدان سازمان‌یافتگی کلاسیک و نبود اتحادیه‌های مستقل فراگیر، از نوعی توالی منظم و موج‌های متناوب بهره‌مند بوده است.

این توالی را می‌توان به‌ویژه در برخی بخش‌ها و گروه‌ها به‌خوبی مشاهده کرد. بازنشستگان (از تامین اجتماعی تا صندوق کشوری، فولاد و مخابرات) که به‌صورت هفتگی نسبت به وضعیت مستمری و معیشت خود واکنش نشان داده‌اند؛ معلمان که در قالب تجمعات صنفی و کمپین‌های مطالبه‌محور، نسبت به وضعیت دستمزد، کیفیت آموزش و امنیت شغلی اعتراض داشته‌اند؛ و کارگران صنایع مادر همچون نفت، گاز و پتروشیمی که هرچند کمتر ولی به‌صورت نقطه‌ای و مؤثر، نارضایتی خود را بروز داده‌اند. این اعتراضات معمولاً بدون تشکیلات پایدار و سراسری، اما با تکیه بر شبکه‌های غیررسمی، رفاقت‌های محیط کار و گاه حمایت خانواده‌ها و بخش‌هایی از افکار عمومی شکل گرفته‌اند.

در حالت عادی محدودیت‌های جدی برای سازمان‌دهی مستقل کارگران وجود دارد ولی وقوع جنگ معمولاً فضای امنیتی را تشدید می‌کند. حکومت‌های استبدادی در چنین مواقعی هرگونه تحرک اجتماعی را – حتی اگر ماهیتاً صنفی و اقتصادی باشد – به‌عنوان تهدیدی بالقوه علیه امنیت و ثبات تلقی می‌کنند. با مسلط شدن گفتمان «همه زیر یک پرچم» یا «وحدت در برابر دشمن خارجی»، هر انتقادی می‌تواند به‌سادگی به «هم‌صدایی با دشمن» تعبیر شود.

⚠️فضای امنیتی شکل‌گرفته در دوران جنگ، معمولاً به‌سرعت عقب‌نشینی نمی‌کند و بسیاری از سازوکارهای نظارتی و محدودکننده، حتی در زمان آتش‌بس نیز به حیات خود ادامه می‌دهند.

در گزارش داوطلب ببینید:
در دوره پساجنگ چگونه می‌توان به عرصه مطالبه‌گری بازگشت، چرا بازگشت کارگران به عرصه مطالبه‌گری در دوران پساجنگ فرآیندی تدریجی، پیچیده و چندلایه است. ببینید مطالبه‌گران در این دوره چه می‌توانند بکنند.

✅ خبرها و مسائل کارگری را در تارنمای داوطلب دنبال کنید.
@davtalaborg- اینستاگرام-شبکه‌ایکس

🔻ترفند برخی کارفرمایان؛ حذف پورسانت از محاسبه حقوق قانونی

ایلنا نوشت:
▫️پشت نقاب مدرنِ «مشاغل استارتاپی، پلتفرمی و نظام‌های پرداختیِ عملکردمحور»، یک مهندسی معکوس و نگران‌کننده در جریان است که خروجی آن چیزی جز تضییع حقوق بنیادین نیروی کار نیست.

▫️در سال‌های اخیر، بخش بزرگی از کارفرمایان در حوزه‌های خدمات، توزیع، فروش و بازاریابی، با سوءاستفاده از خلاءهای نظارتی، فرمول پرداختی خود را به سمتی برده‌اند که ریسک اقتصادی بنگاه را به طور کامل به دوش کارگر بیندازند.

▫️در این مدل، حقوق ثابت در کفِ مصوبات شورای عالی کار منجمد می‌شود و بخش اصلی معیشت کارگر به «پورسانت و کارمزد» گره می‌خورد؛ اما بخش تاریک داستان زمانی رقم می‌خورد که پای محاسبه سنوات، عیدی، حق بیمه و اضافه‌کار به میان می‌آید. اینجا همان نقطه‌ای است که کارفرمایان با تفسیرهای منفعت طلبانه‌ی خود، پورسانت را یک «پاداش تشویقی و اختیاری» قلمداد کرده و آن را از محاسبات قانونی حذف می‌کنند.

🔴​این رفتار، ساختار بازار کار را به سمت نوعی بهره‌کشی مدرن سوق داده است. کارگری که با دوندگی بی‌امان، اهداف فروش میلیاردی شرکت را محقق کرده و عملاً چرخ سودآوری بنگاه را چرخانده، در پایان سال یا در زمان تسویه‌حساب با این واقعیت تلخ مواجه می‌شود که از نظر شرکت، تمام آن درآمدهای پورسانتی ناپدید شده و مطالباتش بر اساس همان دستمزد حداقلی و اسمی محاسبه می‌شود.

▫️این رویه‌ی فرارِ مالی و بیمه‌ای، نه یک اشتباه سهوی، بلکه یک تاکتیک نظام‌مند برای کاهش هزینه‌های پرسنلی به قیمت کوچک‌تر شدن سفره کارگران است؛ بدعتی خطرناک که متاسفانه به دلیل انفعال یا کم‌توجهی برخی مراجع حل اختلاف، در حال تبدیل شدن به یک عرف غلط در روابط کار کشور است.

یک کارشناس حقوقی در گفتگو با ایلنا تاکید می‌کند که قانون کار هیچ تفاوتی میان مزد ثابت و کارمزد قائل نیست و نادیده گرفتن این بخش از درآمد، تضییع آشکار حقوق نیروی کار است.

تشکل‌های رسمی یا غیررسمی کارگران در چنین شرایطی می‌توانند:
- تجربه‌های کارگران را مستند و الگوهای مشترک حذف پورسانت از محاسبات قانونی را جمع‌آوری کنند،
- آگاهی حقوقی کارگران را درباره تفاوت «مزد» و «پاداش» و آثار آن بر عیدی، سنوات و بیمه افزایش دهند.
- کارگران را به نگهداری اسناد پرداخت، قراردادها، فیش‌های حقوقی، گزارش‌های فروش و پیام‌های مرتبط با پورسانت تشویق کنند تا در صورت اختلاف، مدارک کافی داشته باشند.
- با اطلاع‌رسانی، مطالبه‌گری رسانه‌ای و گفت‌وگو با نهادهای مسئول، خواستار شفاف‌سازی مقررات و برخورد با رویه‌های مغایر حقوق کار شوند.
- در صورت بروز اختلاف، با ایجاد شبکه‌های حمایتی و معرفی مشاوره حقوقی، به کارگران برای طرح مطالبه در مراجع حل اختلاف کمک کنند.

✅ خبرها و مسائل کارگری را در تارنمای داوطلب دنبال کنید.
@davtalaborg- اینستاگرام-شبکه‌ایکس