🔻درسی از پدیده حضور ۱۵هزارنفری جوانان در تجمع نیما تکیدو در ایران‌مال:
به جای تلاش برای عضوگیری، یک پویش بگذارید که جوانان بتوانند در آن شرکت کنند

بسیاری از اعضای سازمان‌های کارکشته‌تر فعال در حقوق صنفی به تجربه دریافته‌اند که جوانان به شیوه‌هایی که تا پیش از این وارد مشارکت جمعی در سازمان‌شان می‌شدند، دیگر روی خوش نشان نمی‌دهند و نتیجه می‌گیرند که روند عضوگیری از نسل جدید به این دلیل کند یا متوقف شده که جوانان به شرکت در کارهای جمعی علاقه‌ای ندارند اما این نتیجه‌گیری شاید دقیق یا درست نباشد.

تجربه‌هایی مثل حضور ناگهانی ۱۵هزار جوان در ایران‌مال برای شرکت در همایش نیما تکیدو، برای برخی از فعالان و تلاشگران حقوق صنفی، پرسش‌برانگیز است که «جوانان- همان جوانانی که دست به کارهای خطرناک هم ممکن است بزنند، چرا در فعالیت‌های ما یا تجمع ما شرکت نمی‌کنند؟»

پرسش‌هایی از این دست، صورت‌بندی برخی از رویکردها را ممکن است تغییر بدهد. امروز، سازمان‌های ریشه‌دار برای جلب مشارکت جوانان نمی‌پرسند که چگونه از جوانان عضوگیری کنیم، بلکه می‌پرسند فعالیت‌ها و رویکردهای سازمان را باید چگونه تعریف کنیم که جوانان بتوانند در مشارکت سهم داشته باشند.

🔴یک شیوه جلب مشارکت، تعریف کردن یک پویش در گام اول به جای انتظار عضویت است:
سازمان‌ها امروز می‌توانند شیوه‌های سنتی عضوگیری بوروکراتیک را کنار بگذارند و تمرکز خود را بر طراحی کارزارهای هدفمند، کوتاه‌مدت و مسئله‌محور معطوف کنند.
برای نمونه، یک گروه می‌تواند به جای دعوت از معلمان یا کارگران جوان با پیش‌فرض وفاداری، حضور مداوم یا ثبت‌نام دائم در یک تشکل، یک پویش دیجیتال و میدانی با موضوعی ملموس مانند «قراردادهای موقت» یا «توزیع عادلانه بیمه» راه‌اندازی کند؛ فضایی که در آن جوانان بدون نیاز به تعهدهای سازمانی طولانی‌مدت، بتوانند مهارت‌های رسانه‌ای، حقوقی یا اجرایی خود را برای یک هدف مشترک و فوری به کار بگیرند.

در گام بعد، فعالان صنفی می‌توانند این پویش را به یک پلتفرم باز تبدیل کنند که در آن جوانان صرفاً مجری دستورات پیش‌فرض نباشند، بلکه عاملیت طراحی و هدایت فرآیندها را بر عهده بگیرند. با تولید محتوای خلاقانه در شبکه‌های اجتماعی، برگزاری تریبون‌های آزاد آنلاین و سپردن مسئولیتِ بخش‌های مختلفِ کارزار به خودِ جوانان، این احساس در آن‌ها تقویت می‌شود که حضورشان مستقیماً به یک دستاورد ملموس صنفی منجر خواهد شد؛ رویکردی پلتفرمی که به جای انباشت مسئولیت یا پذیرش سلسله‌مراتب یک گروه صنفی، با کارت‌های عضویت کاغذی، بتواند موجی از همبستگی، کسب تجربه زیسته و اثرگذاری واقعی را در نسل جدید خلق ‌کند.

✅مسائل کارگری را در تارنمای داوطلب دنبال کنید.
@davtalaborg- اینستاگرام-شبکه‌ایکس

🔻پیام دریافتی- خطاب به نمایندگان کانون بازنشستگان، دولت و تامین اجتماعی:
به ما، ۴۷میلیون بیمه‌پرداز تامین و نصف جمعیت کشور بگویید طلبمان از سازمان تامین اجتماعی چه قدر است و آیا به دارایی‌های ما در شستا چوب حراج خورده؟


از «داوطلب» طی پیامی خواسته شد که با بازنشر ویدیوی پرسشگرانه مهندس مهرداد چشمه‌خاور، بازنشسته تامین اجتماعی خوزستان به شنیده شدن پیام وی کمک کنیم.

در بخشی از این پیام آمده که نمایندگان کانون بازنشستگان روز (یکشنبه ۲۵ مرداد) درباره رویدادهای اخیر تامین اجتماعی و میزان واقعی طلب سازمان از دولت اظهار ناآگاهی کردند.

[در حالی که رابطه کانون بازنشستگان و سازمان تأمین اجتماعی، باید رابطه «مطالبه‌گر و پاسخ‌گو» باشد. در تارنمای تامین اجتماعی آمده که کانون به عنوان پل ارتباطی بین جامعه بازنشستگان و سازمان تامین اجتماعی عمل می‌کند و وظیفه اصلی‌اش، چانه‌زنی با سازمان تأمین اجتماعی و دولت برای احقاق حقوق بازنشستگان است.]

نماینده بازنشستگان معترض اعلام کرد:

▫️خبرهای ناگواری از سازمان به گوش بازنشسته‌ها رسیده: بحث فروش اموال و سرمایه‌های ۴۷میلیون بیمه‌پرداز در شستا به دلیل ناترازی- بدون کوچک‌ترین شفاف‌سازی

▫️بالای ۴۰۰۰ نماینده در ۳۵۰ کانون بیش از دو دهه بر کرسی‌های خود در پایتخت تکیه زده‌اند و با گریز از مسئولیت خود اجازه دادند ناترازی اتفاق بیفتد در حالی که بالای هزار تن از مدیران شستا حقوق‌های میلیونی می‌گیرند بدون این که هرگز مورد پرسش قرار گرفته باشند.
خدمات کانون‌ها به ثبت نام وام بازنشستگان و سفر زیارتی و خرید قسطی لوازم منزل یا قرارداد نصفه‌ونیمه با شرکت‌های بیمه مثل آتیه‌سازان یا خدمات بی‌کیفیت محدود شده است.

وی خطاب به اعضای هیات مدیره و نمایندگان کانون‌ها پرسید:
▫️ آیا می‌دانید رقم واقعی بدهی دولت به سازمان تامین اجتماعی چه قدر است؟ ۷۰۰۰ همت یا ۱۷هزار همت؟ ما باید بدانیم طلبمان از سازمان چه قر است
▫️اطلاع دارید در سازمان چه خبر است؟ مثلا تغییر ناگهانی و شبانه دکتر سالاری به چه علت بوده؟ آیا مدیر بعدی- محمدی- که از یک سازمان دیگر آمده- توانمندتر از سالاری است؟
▫️۴۷میلیون بیمه‌پرداز یعنی نیمی از جمعیت کشور حق دارند بدانند چه بر سر دارایی‌هایشان آمده است.

✅مسائل کارگری را در تارنمای داوطلب دنبال کنید.
@davtalaborg- اینستاگرام-شبکه‌ایکس

🔻با حقوق ۲۰ میلیون تومانی، مردم ندارند، حتی اگر قیمت پایین باشد

بازار پر از بار است، اما مشتری توان خرید ندارد. حتی بازار تره‌بار با قیمت‌های پایین‌تر هم مشتری ندارد، مسئله فقط گرانی یک کالا نیست؛ مسئله، سقوط قدرت خرید مردم است.

با حقوق حدود ۲۰ میلیون تومانی، هزینه اجاره مسکن و سایر مخارج زندگی، بخش زیادی از درآمد خانوار صرف هزینه‌های ضروری می‌شود.

این شرایط در حالی‌ست که حتی در شرایط وخیم‌تر شده اقتصادی، مردم اجازه ندارند بر شیوه مدیریت منابع در کشور نظارت داشته باشند یا دولت را قانع کنند که وظایف خود را برای مهار تورم انجام بدهد.

یکی از امیدها این است که ترمیم دستمزد در بخش دوم سال و وعده‌های اجرای متناسب‌سازی حقوق به اجرا برسد.

✅مسائل کارگری را در تارنمای داوطلب دنبال کنید.
@davtalaborg- اینستاگرام-شبکه‌ایکس

🔻کارگران پتروشیمی امیرکبیر: با وجود رای قضات اداره کار هنوز به کار برنگشته‌ایم

شمار دقیق کارگران اخراج شده پتروشیمی امیرکبیر اعلام نشده ولی آنان از دیگر همکاران اخراجی خود خواسته‌اند که به تجمع بپیوندند.

هفته پیش کانال‌های مجازی جنوب از قول کارگران اخراج شده پتروشیمی نوشتند:

«ما کارگران روزمزد پتروشیمی امیرکبیر هستیم که از آذرماه (برج ۹) از کار اخراج شده‌ایم. تا پیش از تحولات اخیر، بارها پیگیر وضعیت خود بودیم. سرانجام با پیگیری‌های انجام‌شده، کمیسیونی با حضور سه قاضی اداره کار (سایت ۱ منطقه ویژه ماهشهر)، نمایندگان فرمانداری، معاون مدیرعامل، رئیس اداره اطلاعات و ۳ نماینده کارگری تشکیل شد.

در این کمیسیون، رأی به بازگشت به کار ما داده شد و مقرر گردید ظرف ۷ تا ۱۰ روز به سر کار برگردیم؛ اما متأسفانه تا این لحظه هیچ اتفاقی نیفتاده و همچنان بلاتکلیف و بیکار هستیم!

همه ما دارای ۵، ۶، ۷ سال و حتی بیشتر سابقه کار، متاهل و دارای فرزند محصل هستیم. در این وضعیت سخت اقتصادی و در آستانه شروع سال تحصیلی، هیچ‌کس پاسخگوی ما نیست.»

✅مسائل کارگری را در تارنمای داوطلب دنبال کنید.
@davtalaborg- اینستاگرام-شبکه‌ایکس

📽حتی سازمان‌های نظارتی از دهه هفتاد حق ندارند بر میزان پرداختی در بخش سلامت نظارت کنند!

شفافیت در پرداخت‌ها و عملکرد و دسترسی عمومی به این اطلاعات یکی از ارکان حکمرانی مدرن و توسعه‌یافته در بخش سلامت است.

 محمد شریفی‌مقدم، دبیرکل خانه پرستار ایران در گفتگو با نود اقتصادی:


💬 در کشورهای توسعه‌یافته، شفافیت در پرداخت‌ها و عملکرد گروه‌های درمانی، یکی از شاخص‌های اصلی حکمرانی است، اما در وزارت بهداشت ایران، چنین شفافیتی وجود ندارد و این عدم شفافیت، ریشهٔ اصلی ناکارآمدی و نارضایتی در نظام سلامت است.


💬با وجود بودجه‌های هنگفت ورودی به وزارت بهداشت، مردم خدمات مناسب دریافت نمی‌کنند و مشکلات پرستاری روزبه‌روز بدتر شده. علت اصلی، نبود شفافیت در پرداخت‌ها و عملکردهاست که از دههٔ ۷۰ به‌بعد با ۱۰ قفل امنیتی، حتی از دسترس دیوان محاسبات و سازمان‌های نظارتی نیز خارج شده است.

✅مسائل کارگری را در تارنمای داوطلب دنبال کنید.
@davtalaborg- اینستاگرام-شبکه‌ایکس

🔻 شروع دوره خفقان اقتصادی پیش از انتخابات میان‌دوره‌ای امریکا:
در ایران یک گروه از همکاران چگونه خطر را درک می‌کند و آماده می‌شود؟

فصلی دشوار در راه است: انتخابات میان‌دوره‌ای بعدی آمریکا در تاریخ ۳ نوامبر ۲۰۲۶ (۱۲ آبان ۱۴۰۵) برگزار خواهد شد، و دو ماه و خرده‌ای تا آن زمان باقی است؛ دوره‌‌ای که به باور برخی از تحلیلگران، هم‌زمان با پایین آمدن احتمال تنش نظامی علیه ایران، فشارها به صورت خفقان اقتصادی بروز خواهد کرد و بیشتر ما می‌دانیم که این فشارها با مدیریت کنونی نه‌چندان‌بسامان منابع کشور، قرار است بر دوش حقوق‌بگیرها و مستمری‌بگیرها قرار بگیرد.

در سناریوی اول، اگر جنگ شود، هشدارهای مراقبت و شرایط ویژه در میان مردم و گروه‌ها فعال می‌شوند در حالی که در شرایط خفقان اقتصادی که شرایط به نظر عادی است، با وجود بالا بودن احتمال ابعاد تخریب اقتصادی، هشدارهای مراقبت جمعی در میان مردم همچنان خاموش می‌مانند و تشکل‌ها و گروه‌های صنفی باید تلاش بیشتری کنند که مکانیسم‌های حمایتگرانه «شرایط ویژه» فعال شود.

🔴 «تشکل‌‌یابی ‌در‌ بحران فراتر‌ از‌ امداد» یک مجموعه ساده است که توسط تارنمای داوطلب برای فعالان مدنی و صنفی و افرادی تهیه شده است که صدای خاموش عمیق‌تر شدن بحران را می‌شنوند و برای کوچک کردن ابعاد و پیامدهای آن بدون برخورداری از منابع کلان یا انتظارفرساینده برای تغییر شرایط کلی، دست به عمل می‌زنند.

این مجموعه با وجود کاستی‌های ناشی از ساده‌سازی، با مرور تجربه‌های گروه‌های کوچک مدنی و صنفی در برهه‌های بحرانی در چند جامعه‌ی قابل مقایسه با وضعیت ایران- از اوکراین جنگ‌زده تا رواندای زخم‌خورده و از خاکستر برخاسته، از پرو تا شیلی و لهستان در برهه تغییر، تلاش می‌کند برای فعالان عملگرا یک زوایه دید فراهم کند که با چه رویکردی دست به عمل بزنند و چگونه رویکرد خود را از واکنش صرف و مقطعی در رویارویی با بحران، به ثبت حافظه جمعی، ساخت پیوندهای عمیق‌تر اجتماعی و شناسایی فرصت‌ها معطوف کنند.

برای دریافت نسخه کامل این متن آموزشی ، اینجا کلیک کنید.

✅مسائل کارگری را در تارنمای داوطلب دنبال کنید.
@davtalaborg- اینستاگرام-شبکه‌ایکس

🔻وقتی پول بیمه تکمیلی را از کارگر می‌گیرند اما از درمان خبری نیست:
کارفرما با واریز نکردن وجوه به شرکت بیمه ممکن است به تصرف غیرمجاز در وجوه امانی متهم شود

جمعی از کارگران شرکت «کاغذ پارس هفت‌تپه» دقیقاً با همین وضعیت روبه‌رو شده‌اند. به گفته‌ی کارگران، مبالغ حق بیمه‌ی تکمیلی به‌طور منظم از فیش حقوقی آنان کسر شده اما این وجوه به حساب شرکت بیمه‌ی طرف ‌قرارداد واریز نشده است. نتیجه: کارگران هنگام نیاز به هزینه‌های درمانی، میان کارفرما و شرکت بیمه سرگردان مانده‌اند و از پوشش درمانی‌ای که خود بابت آن پول پرداخته‌اند، محرومند!

«جلیل حاجی‌حسینی» وکیل پایه یک دادگستری و کارشناس حقوقی در گفتگو با رسانه‌ها:
▫️این وضعیت، فراتر از یک مشکل اداری یا تأخیر معمول در پرداخت‌هاست: وقتی کارفرما مبلغی را به‌عنوان امانت از دستمزد کارگر کسر می‌کند تا آن را به شخص ثالث (در اینجا شرکت بیمه) بپردازد، این وجه دیگر بخشی از دارایی آزاد کارفرما محسوب نمی‌شود؛ کارفرما در این رابطه، صرفاً نقش واسط و امین را ایفا می‌کند.

▫️کسر این مبلغ از حقوق کارگر وعدم واریز آن به مقصد قانونی، از منظر حقوقی می‌تواند مصداق تصرف غیرمجاز در وجوه امانی تلقی شود و بسته به احراز عنصر قصد و سوءنیت، حتی قابلیت طرح در قالب عناوین کیفری مرتبط با تصرف در اموال دیگری را نیز داشته باشد.

▫️کارگرانی که در چنین شرایطی قرار می‌گیرند، از حق قانونی طرح شکایت نزد اداره‌ی کار محل سکونت و در صورت لزوم، هیأت‌های تشخیص و حل اختلاف، برخوردارند. علاوه بر این، در صورتی که خسارت مالی یا درمانی مشخصی بر اثر این کوتاهی متوجه کارگر یا خانواده‌ی او شده باشد، امکان طرح دعوای حقوقی برای مطالبه‌ی خسارت وارده نیز از مسیرهای قانونی موجود است.

▫️آنچه در این نوع پرونده‌ها اهمیت ویژه دارد، مستندسازی دقیق است:
کارگرانی که با چنین وضعیتی مواجه می‌شوند، باید فیش‌های حقوقیِ حاویِ رقم کسرشده‌ی بیمه‌ی تکمیلی، هرگونه مکاتبه یا پاسخ کارفرما درباره‌ی علت‌ عدم واریز و در صورت وجود، مدارک مربوط به هزینه‌های درمانی پرداخت ‌نشده را نگهداری کنند؛ چرا که همین مستندات، ستون اصلی هر شکایت اداری یا دادخواست حقوقی بعدی خواهد بود.

▫️ این نوع تخلف، معمولاً دیرهنگام و در بحرانی‌ترین لحظه‌ی ممکن، یعنی زمان مراجعه به بیمارستان، برای کارگر آشکار می‌شود؛ زمانی که او و خانواده‌اش، به‌جای دریافت خدمت درمانی، باید در راهروهای بیمارستان منتظر بمانند تا مشخص شود آیا اصلاً پوششی برایشان وجود دارد یا نه. چنین وضعیتی، بار روانی و مالی مضاعفی بر دوش قشری می‌گذارد که از ابتدا نیز در موقعیت ضعیف‌تری نسبت به کارفرما قرار داشته است.

به گفته این کارشناس حقوقی:
«قانون‌گذار، دقیقاً برای جلوگیری از چنین سوءاستفاده‌هایی، ابزارهای نظارتی و حمایتی متعددی در اختیار کارگران قرار داده است؛ از حق شکایت اداری تا امکان پیگیری کیفری در موارد شدیدتر اما آنچه باقی می‌ماند، آگاهی کارگران از این ابزارها و اقدام به‌موقع برای احقاق حق است؛ چرا که در بسیاری از این پرونده‌ها، تأخیر در پیگیری، به از میان رفتن فرصت‌های قانونی یا دشواری اثبات ادعا منجر می‌شود».


🔴هم‌زمان، کارگران کاغذ پارس هفت‌تپه به رسانه‌ها گفتند:
با گذشت حدود ۲ سال، هنوز هزینه باقیمانده مرخصی خود را دریافت نکرده‌ایم و با وجود وعده‌های مدیریت شرکت و شورای کارگری، پرداخت مطالبات مربوط به مرخصی سال ۱۴۰۳ همچنان به تعویق افتاده است.

آنان افزودند: هر بار وعده پرداخت این مطالبات داده می‌شود، اما تاکنون اقدامی عملی برای تسویه آن انجام نشده و موضوع به امروز و فردا موکول می‌شود.

✅مسائل کارگری را در تارنمای داوطلب دنبال کنید.
@davtalaborg- اینستاگرام-شبکه‌ایکس

🔻اتحادیه‌ها در کانادا چطور از اعضای خود در برابر آسیب‌های روانی محافظت می‌کنند؟

کانال اصل ۲۰ نوشت:
پژوهش‌های انجام‌شده در دانشگاه مونترال و نیز بررسی‌های میدانی می‌گویند که اتحادیه‌ها در حال تغییر روش‌های سنتی خود و تدوین راهکارهایی تازه‌ برای حمایت از اعضا هستند.

تعریفی گسترده‌تر از ایمنی🦺🛟

یکی از وظایف اتحادیه‌ها از گذشته دفاع از سلامت فیزیکی و ایمنی کارگران در برابر خطرهای محیط کار بوده‌ است. اما امروز شناسایی «خطرات روانی–اجتماعی» نیز به اهداف اتحادیه‌ها اضافه شده است. این خطرات به نحوه سازمان‌دهی کار مربوط می‌شوند؛ مانند تقسیم وظایف، حجم کاری، روابط میان‌فردی، سطح اختیار کارکنان، فرصت‌های پیشرفت و میزان معنادار بودن کار و اغلب از سیاست‌های نئولیبرالی، کمبود بودجه و افزایش قراردادهای موقت‌ ناشی می‌شوند که در نهایت فشار روانی را بر کارگران افزایش می‌دهند.

نگاه تازه به سلامت روان

🩺📊 رویکرد اتحادیه‌ها به سلامت روان بر تحلیل سیستماتیک تکیه دارد. در حالی که مدل زیستی–پزشکی مشکلات روانی را فردی می‌داند، اتحادیه‌ها از منظر جمعی و شرایط کار به آن می‌نگرند. فردی‌سازی مشکلات سبب می‌شود مسئولیت بیماری به دوش کارگر بیفتد، در حالی که بسیاری از آسیب‌ها ریشه در ساختارهای کاری دارند. بسیاری از اتحادیه‌های کانادایی تلاش می‌کنند هم از اعضای درگیر با مشکلات روانی دفاع کنند و هم همبستگی میان همکاران را حفظ کنند.

آموزش و توانمندسازی

🧠 در دهه اخیر بسیاری از اتحادیه‌های کانادا برنامه‌های آموزشی درباره سلامت روان برگزار کرده‌اند. این برنامه‌ها به موضوعاتی همچون انگ و تبعیض علیه افراد دارای مشکلات روانی پرداخته‌اند و موضوعاتی مانند حقوق بشر و شرایط بازگشت به کار پس از غیبت را پوشش می‌دهند. نمایندگان اتحادیه از این طریق یاد می‌گیرند تا با مهارت و همدلی بیشتر با اعضا ارتباط برقرار کنند و هم‌زمان تنش‌های محیط کار را کاهش دهند. تقسیم وظایف نیز اهمیت دارد؛ برخی رهبران اتحادیه شبکه‌های حمایتی ایجاد می‌کنند و برخی دیگر وظیفه مذاکره جمعی را بر عهده می‌گیرند.

ابزارها و نوآوری‌ها

🛠 نمونه‌ای از نوآوری در این حوزه طراحی «جعبه‌ابزار آسیب روانی» در استان انتاریو است. این ابزار با همکاری اتحادیه‌ها و کلینیک‌های بهداشت شغلی ایجاد شده است و امکان گفت‌وگو میان نمایندگان کارگران و کارفرمایان را فراهم می‌کند تا شرایط مشکل‌ساز محیط کار شناسایی شوند. این مجموعه علمی و عملی، بدون این‌که انگشت اتهام را سمت کارگران بگیرد، عوامل اصلی را شناسایی می‌کند.

🏫اتحادیه‌ها در کانادا در بخش‌های مختلف، از مدارس، دانشگاه‌ها و صنایع خودروسازی گرفته تا فولادگران و کارکنان بخش عمومی، به شیوه‌های تازه‌ای برای مقابله با خطرات روانی–اجتماعی روی آورده‌اند. مسیر آسان نیست، اما تغییرات به‌وضوح در جریان است.

💬💬 با نگاهی به تجربه اتحادیه‌ها در کانادا می‌توان گفت که سلامت روان علاوه بر مشکلات فردی، به ساختار کار و شیوه‌های مدیریتی گره خورده است. اتحادیه‌ها با ایجاد سازوکارهای حمایتی، آموزش، مذاکره و نوآوری، می‌توانند از اعضای خود در برابر آسیب‌های روانی محافظت کنند و فرهنگی تازه‌ از ایمنی روانی در محیط‌های کار ایجاد کنند.

منبع: اصل ۲۰

🔴 در کانادا هم اتحادیه‌ها ابتدا اجازه فعالیت نداشتند:
▫️بر اساس قوانین اولیه الهام‌گرفته از بریتانیا، اعتصاب و تشکیل اتحادیه به عنوان «توطئه جنایی» برای اخلال در تجارت شناخته می‌شد.
(این کشور در سال ۱۹۳۱ با قانون وستمینستر به استقلال قانونی از بریتانیا رسید و پادشاه بریتانیا به عنوان نماد تاریخی، تشریفاتی، پادشاه مشروطه کشور کانادا شناخته می‌شود.)
▫️دولت‌ها برای سرکوب اعتراضات و اعتصابات کارگری از نیروهای نظامی و پلیس استفاده می‌کردند.
▫️ در سال ۱۸۷۲ با تصویب قانون اتحادیه‌های کارگری، فشارها کمتر شد اما محدودیت‌ها تا سال‌ها باقی ماند.

✅مسائل کارگری را در تارنمای داوطلب دنبال کنید.
@davtalaborg- اینستاگرام-شبکه‌ایکس

🔻مهلتی برای تاثیرگذاری «گزارش‌های سایه»

رسانه‌ها: شورای عالی کار دعوتنامه‌ای برای فعالان کارگری برای روز یکم شهریور ماه (یعنی دو روز دیگر) فرستاده که با حضور اعضای شورای عالی کار برگزار می‌شود ولی هنوز مشخص نیست موضوع ترمیم مزد نیز در این جلسه مورد بررسی قرار بگیرد یا نه.

رفتار شورای عالی کار نشان می‌دهد که به برنامه‌ریزی دقیق و از پیش‌تعیین شده برای جلسات چندان پایبند نیست و به هر حال، با شروع شهریورماه و آغاز احتمالی فصل گفتگوهای ترمیم دستمزدی، کارگران اگر می‌خواهند در شرایط بهتری قرار بگیرند باید گزارش‌های سایه را آماده داشته باشند.

🔴دولت‌ها و کارفرمایان معمولاً پیش از مذاکرات، گزارش‌هایی مبتنی بر «شاخص قیمت مصرف‌کننده (CPI) رسمی»، «کاهش بهره‌وری» یا «خطر تورم‌زایی افزایش مزد» منتشر می‌کنند. گزارش سایه تشکل‌ها دقیقاً برای خنثی‌کردن این روایت‌ها و ارائه آمار جایگزین منتشر می‌شود.

در کشورهایی که سیستم تعیین حداقل دستمزد آن‌ها قانونی و دولتی است، انتشار «گزارش سایه» (Shadow Report) یا «گزارش موازای» یکی از حیاتی‌ترین، استانداردترین و علمی‌ترین ابزارهای تشکل‌های کارگری در برهه پیش از شروع گفتگوهای دستمزدی‌ست. این نکته‌ای‌ست که سازمان بین‌المللی کار بر آن تاکید دارد.

در این سیستم‌ها (مانند بریتانیا، آلمان، و بسیاری از کشورهای اروپای شرقی و مرکزی مانند بلغارستان و لیتوانی)، دولت یا یک «کمیسیون مشترک» تصمیم نهایی را می‌گیرد. بنابراین، اتحادیه‌ها نمی‌توانند صرفاً با اعتصاب یا چانه‌زنی سنتی با یک کارفرمای خاص به نتیجه برسند؛ بلکه باید فضایی بسازند که شواهد فنی و محاسبات حداقلی دولت به چالش کشیده شود.

🧩این گزارش‌ها که توسط دپارتمان‌های اقتصادی اتحادیه‌ها یا اندیشکده‌های حامی کارگران تهیه می‌شوند، بر چند محور کلیدی دست می‌گذارند:
سبد معیشت واقعی در برابر سبد رسمی و حداقلی دولت: اتحادیه‌ها ثابت می‌کنند که تورمِ اقلام اساسی (اجاره‌بها، سوخت، مواد غذایی و درمان) بسیار بالاتر از نرخ تورم میانگین و رسمی اعلام شده توسط دولت است.

محاسبه خط فقر نسبی: نمایش تفاوت فاحش میان حداقل دستمزد کنونی و هزینه‌ای که یک خانواده برای بقا و حفظ کرامت انسانی به آن نیاز دارد.
سهم سود شرکت‌ها در تورم/تورم طمع (Greedflation): تشکل‌ها با ارقام نشان می‌دهند که دلیل اصلی تورم، نه دستمزد کارگر، بلکه افزایش حاشیه سود کارفرمایان بزرگ بوده است، پدیدیه‌ای که به آن تورم طمع نام نهاده‌اند.


اتحادیه‌ها این گزارش را معمولاً یک هفته تا چند روز پیش از اولین جلسه شورای عالی دستمزد یا زمان رای‌گیری کمیسیون‌ها به صورت رسمی و با برگزاری یک کنفرانس مطبوعاتی بزرگ منتشر می‌کنند و یا تلاش می‌کنند برخی ارقام آن را در تظاهرات و تجمع‌ها به حالت شعار در بیاورند که در اذهان ماندگار شود.

بدیهی است که در شرایط کنونی، تمرکز اصلی گزارش‌های سایه باید بر محاسبه اقلامی باشد که در جلسات گفتگو مورد بحث قرار می‌گیرند.
چنین گزارشی، تنها یک گزارش نیست، بلکه جلسات توجیهی با کارگران برای آگاهی و اقدام‌ بعدی در تظاهرات و کمپین رسانه‌ای، مجموعه‌ای از رفتارهایی است که هم‌زمان با تدارک و انتشار گزارش سایه می‌تواند مورد استفاده قرار بگیرد.

✅مسائل کارگری را در تارنمای داوطلب دنبال کنید.
@davtalaborg- اینستاگرام-شبکه‌ایکس

🔻نجات یک کارگر پتروشیمی:
عدنان شناوی پس از اخراج از دو شرکت و تعویق ۶ ماه حقوقش دست به خو.دکشی زده بود

داوطلب پیامی دریافت کرد که طی آن با استناد به خبر منتشر شده در تارنمای سازمان حقوق بشر کارون، از ما خواسته شد که درباره فشارهای ناشی از اخراج و دیرکرد دستمزد که جوان‌های جنوب کشور را به سوی مر.گ برده است اطلاع‌رسانی کنیم. در این پیام تاکید شده: «متاسفانه اینگونه وقایع خیلی زیاد شده ولی بیشترش گزارش نمی‌شه»


🔴دو اخراج پی‌درپی و ۶ ماه دیرکرد دستمزد، عدنان را به آخر خط رسانده بود:
عدنان شناوی (البوصبیح)، جوان اهل ماهشهر، پس از ماه‌ها پیگیری بی‌نتیجه برای یافتن شغل و در پی فشارهای شدید معیشتی، ۳ روز پیش اقدام به خودکشی کرد و خوشبختانه پس از انتقال به بیمارستان نرگس معرفی نجات یافت.

بر اساس این گزارش، شناوی پیشتر از شرکت‌های سلمان فارسی و تخت جمشید اخراج شده و حدود ۶ ماه بدون حقوق و بیمه مانده بود. این جوان عرب ۳۵ ساله سرپرست خانواده‌ای آسیب‌پذیر است که پدر نابینا و بیمار، برادری مبتلا به سندرم داون و ۲ فرزند خردسال دارد.

🔴 برخوردهای آزارنده کارفرما به جای پاسخ‌گویی:
گزارش‌ها حاکی از آن است که برخورد نامناسب در اداره کار منطقه ویژه اقتصادی پتروشیمی معشور و نبود فرصت شغلی، فشارهای معیشتی بر این جوان را تشدید کرده است.
بزرگان و معتمدان منطقه نیز با انتشار بیانیه‌ای نسبت به تبعیض در استخدام، بی‌توجهی به وضعیت جوانان بومی و شرایط کارگران در صنایع پتروشیمی اعتراض کرده‌اند.

در همین راستا، ابراهیم پیرایش، دبیر اجرایی خانه کارگر بندر امام، نیز از تشدید مشکلات معیشتی و شغلی کارگران معشور و خودکشی نافرجام یک کارگر اخراجی خبر داده است.

🧩خبرگزاری ایلنا گزارش داد که یک کارگر اخراجی پتروشیمی‌های معشور سه‌شنبه ۲۰ مرداد، در جریان تجمع مقابل اداره کار بندر این شهر اقدام به خودکشی کرد و با مداخله کارگران حاضر در محل، این اقدام ناکام ماند و وی به بیمارستان منتقل شد.
ابراهیم پیرایش همچنین از اخراج بیش از ۲۰ نیروی شرکت پتروناد در جریان شرایط جنگی، بلاتکلیفی شماری از کارگران، مشکلات دستمزدی و اجرا نشدن برخی آرای هیئت‌های حل اختلاف و احکام قضایی در شرکت‌های منطقه خبر داد. به گفته او، برخی شرکت‌ها با وجود ادامه فعالیت پروژه‌ها، از اجرای احکام قضایی و بازگرداندن کارگران اخراجی خودداری می‌کنند؛ وضعیتی که فشار اقتصادی بر کارگران و خانواده‌های آنان را افزایش داده است.

📍«تبعیض در استخدام و مطالبه فرصت‌های برابر» در بیانیه بزرگان و معتمدان منطقه، بر ایجاد فرصت‌های شغلی برای جوانان عرب بومی، پایان دادن به تبعیض در استخدام و صنایع پتروشیمی و پاسخگویی مسئولان تاکید شده است. آنان خواستار برکناری مدیران ناکارآمد و رسیدگی به وضعیت عدنان شناوی و دیگر جوانان بیکار منطقه شده‌اند.

🔴 این وضعیت در حالی ادامه دارد که بندر ماهشهر یکی از مهم‌ترین مناطق صنعتی و پتروشیمی ایران است، اما بخشی از نیروهای بومی همچنان با بیکاری، اخراج، مشکلات معیشتی و نبود امنیت شغلی مواجه هستند.

منبع: سازمان حقوق بشر کارون

✅مسائل کارگری را در تارنمای داوطلب دنبال کنید.
@davtalaborg- اینستاگرام-شبکه‌ایکس

🔻صنعت ساختمان، از امیدها تا چالش‌ها

گزارش تحلیلی داوطلب

صنعت ساختمان پیش از جنگ هم در وضعیت مطلوبی قرار نداشت.
یکی از فعالان این صنعت در گفت‌وگو با «داوطلب» ضمن اشاره به شرایط فعلی حوزه ساختمان می‌گوید، بازار پیش از جنگ هم با یک رکود تورمی طولانی مواجه بود؛ رکودی که فعالان بازار انتظار داشتند پس از مدتی فروکش کند و خریدوفروش و ساخت‌وساز دوباره رونق بگیرد. اما جنگ این انتظار را برهم زد. رکود ادامه پیدا کرد و هم‌زمان قیمت‌ها نیز جهش کردند.

🔴در سال‌های گذشته، نبود امنیت شغلی، بحران بیمه و فقدان حمایت‌های مؤثر دولتی از مهم‌ترین چالش‌های کارگران ساختمانی بوده است؛ اما تنش‌های داخلی و منطقه‌ای و سپس بحران در بازار مسکن، این نیروی کار را با چند شوک هم‌زمان نیز مواجه کرده است. این فعال حوزه ساختمان در ارتباط با شوک‌های وارد شده به این صنعت می‌گوید: «نخستین شوک، خروج گسترده کارگران افغانستانی در یک سال گذشته بود. پس از تنش‌های دی‌ماه ۱۴۰۴، روند خروج اتباع افغانستان از کشور شدت گرفت و تعداد زیادی از آنها بازگردانده شدند. این مسئله برای ساخت‌وساز شوک بزرگی بود، چرا که بخش مهمی از نیروی اجرایی، از کارگران ساده تا بناها، سیمان‌کارها، کاشی‌کارها، کمک‌تکنسین‌ها و نیروهای اجرایی، از میان این کارگران تأمین می‌شدند. بر اساس برخی گزارش‌ها، سهم کارگران افغانستانی در نیروی کار ساختمانی تهران بیش از ۵۰ درصد عنوان شده است.

▪️خروج این نیروها در مدت کوتاهی به کمبود نیروی اجرایی و افزایش شدید دستمزدها منجر شد.
اما اینجا یکی از مهم‌ترین تناقض‌های بازار کار ساختمان شکل گرفت و دستمزد روزانه بالاتر رفت. اما این لزوماً به معنای وضعیت معیشتی بهتر کارگر نبود چرا که درآمد کارگر ساختمانی فقط به نرخ دستمزد یک روز کار وابسته نیست و به تعداد روزهایی که در ماه پروژه دارد، بستگی دارد.

وقتی حجم پروژه‌ها کاهش پیدا می‌کند، ممکن است دستمزد روزانه بالا برود، اما روزهای کاری کمتر شود و درآمد ماهانه همچنان بی‌ثبات بماند. بنابراین افزایش قیمت نیروی کار را نمی‌توان به‌تنهایی نشانه بهبود وضعیت کارگران دانست؛ به‌خصوص در بازاری که هم‌زمان فرصت‌های شغلی نیز در حال کاهش است.»

📍به گفته او، جنگ این وضعیت را تشدید کرد و شوک دوم را به بازار کار وارد کرد.
در روزهای پس از جنگ اخیر آمریکا و اسرائیل علیه ایران، برخی گزارش‌ها از فلج شدن زندگی حدود یک‌میلیون‌و ۲۰۰ هزار خانوار کارگری خبر دادند. یک‌میلیون‌و ۲۰۰ هزار کارگر ساختمانی که برخلاف بقیه کارگران مقرری بیمه بیکاری ندارند و در پی توقف پروژه‌ها به خانه برگشته‌اند و ۹۰ درصدشان مستاجرند.

به گفته این فعال صنعت ساختمان: «در یک ساختار استاندارد باید به ازای هر مهندس حدود سه تکنسین وجود داشته باشد و در ادامه نیز استادکاران و نیروهای اجرایی قرار بگیرند، اما این زنجیره در ایران شکل نگرفته است.» او این تناقض را چنین توضیح می‌دهد:« مهندس داریم، اما تکنسین کم داریم؛ نیروی متخصص داریم، اما پروژه کافی نداریم. این در حالیست که با توقف پروژه‌ها، بخشی از مهندسان نیز برای تأمین معاش به تاکسی‌های اینترنتی، معاملات املاک، واردات خودرو و سایر فعالیت‌های غیرمرتبط روی آورده‌اند.»

⚠️این خروج از حرفه فقط مسئله امروز اشتغال نیست و به معنای از دست رفتن بخشی از مهارت صنعت است. به باور کارشناسان این صنعت، مهارت‌های ساختمانی فقط در دانشگاه تولید نمی‌شوند و بخش مهمی از دانش این صنعت در تجربه بنا، آرماتوربند، جوشکار، تکنسین، استادکار و سرپرست کارگاه شکل می‌گیرد. اگر این افراد از صنعت خارج شوند، جایگزینی آنها زمان می‌برد. بنابراین ممکن است صنعت ساختمان امروز به دلیل نبود پروژه با نیروی مازاد مواجه باشد، اما چند سال بعد، در صورت بازگشت تقاضا، با کمبود نیروی ماهر روبه‌رو شود.

در گزارش داوطلب ببینید پیمانکارها در چه شرایطی از ادامه اجرای پروژه ها منصرف می‌شوند و آیا اصلا امیدی به احیای صنعت ساختمان در دوره بازسازی پس از جنگ هست یا نه.

✅مسائل کارگری را در تارنمای داوطلب دنبال کنید.
@davtalaborg- اینستاگرام-شبکه‌ایکس